Зад секој пензионер стојат години работа, труд и придонес за општеството. Но кога ќе дојде времето за пензија, секојдневието на многумина се сведува на пресметување на трошоците, редици пред лекарските ординации и надеж дека здравјето ќе ги послужи. Се поставува прашањето: дали Велес прави доволно за повозрасните граѓани или нивните потреби сè уште остануваат во втор план?
Грижата за пензионерите не треба да се мери само според висината на пензијата. На повозрасните им се потребни достапна здравствена заштита, помош во домот, безбеден пристап до институциите, можности за дружење и поддршка кога веќе не можат самостојно да ги извршуваат секојдневните обврски.
Помош во домот – потреба што не смее да се занемари
Еден од најголемите предизвици за старите лица е животот без секојдневна поддршка. Дел од нив живеат сами, имаат здравствени проблеми или тешко се движат, па и обичните обврски како пазарување, набавка на лекови и одење на лекар можат да станат сериозен проблем.
Во Велес постојат активности и услуги за поддршка на старите лица, меѓу кои и помош и нега во домашни услови. Но важно е да се постави прашањето дали опфатот е доволен и дали секој на кого му е потребна ваква помош може навреме да ја добие.
Повеќе здравствена грижа и полесен пристап до лекар
За повозрасните граѓани редовните здравствени контроли се особено важни. Мерење на крвниот притисок и шеќерот, советување за терапијата и навремено откривање на здравствени проблеми се услуги што можат значително да им го олеснат животот.
Потребни се повеќе превентивни акции, здравствени пунктови и активности што ќе им овозможат на пензионерите полесно да добијат основна здравствена поддршка, особено на оние што имаат ограничена подвижност.
Недостигаат ли повеќе места за згрижување и дневен престој?
Не секој повозрасен човек има семејство што може постојано да се грижи за него. За оние што живеат сами или имаат потреба од постојана помош, достапноста на соодветно згрижување е од особено значење.
Социјалното мапирање на ранливите групи во Општина Велес, изработено во 2021 година, укажало на недостиг од социјални и здравствени услуги за старите лица, како и на недоволно станбени капацитети – домови за стари лица. Во документот биле издвоени и старите лица што живеат сами, особено во подалечните населени места, како ранлива категорија со отежнат пристап до основни добра и услуги.
Тоа отвора прашање дали денес има доволно капацитети и дали се потребни дополнителни дневни центри, клубови и форми на поддржано живеење.
Не им треба само пензија – им треба и живот надвор од домот
Осаменоста е проблем што често останува невидлив. На многу пензионери им недостигаат можности за секојдневно дружење, разговор, рекреација и учество во општествениот живот.
Во Велес функционира Здружението на пензионери, кое во својата програма предвидува културни, спортски и здравствени активности, посети на стари и изнемоштени лица, како и развој на пензионерски клубови. Сепак, важно е ваквите активности да бидат достапни за што поголем број повозрасни граѓани, а не само за оние што можат лесно да стигнат до нив.
Што уште може да се подобри?
Потребите на повозрасните велешани се многу пошироки од еднократната финансиска помош. Повеќе организирана помош во домот, полесен превоз до здравствените установи, безбедни тротоари и пристапи, почести здравствени контроли и повеќе места за дружење се само дел од работите што можат да го направат нивното секојдневие полесно.
Прашањето не е дали Велес воопшто има активности за пензионерите – такви активности постојат. Вистинското прашање е дали тие стигнуваат до сите на кои им се потребни и дали се доволни за потребите на повозрасната популација.
Луѓето кои со децении го граделе градот заслужуваат староста да не им помине во осаменост, неизвесност и борба со секојдневните обврски. Грижата за нив не треба да биде само повремена активност, туку постојана обврска на целата заедница.
