Поради засилен интерес во јавноста, Уставниот суд на Република Северна Македонија соопшти дека на својата петта седница ќе ги разгледува одредбите поврзани со таканареченото линеарно зголемување на пензиите, мерка од која беа изземени пензионерите што живеат надвор од Република Северна Македонија. Прашањето што се отвора е дали ваквото законско решение создава нееднаквост меѓу граѓаните со ист пензионерски статус.
Пред Судот се доставени вкупно пет иницијативи со кои се оспоруваат измените во законската регулатива. Подносителите сметаат дека ограничувањето на зголемувањето само на пензионерите кои пензијата ја примаат во државата претставува дискриминација врз основа на местото на живеење, односно местото на исплата на пензијата.
Во иницијативата со број 65/2025, поднесена од Игорчо Точев од Скопје, се наведува дека исплатата на зголемувањето од 2.500 денари исклучиво за пензионерите во земјата создава нееднаква положба. Според аргументите во поднесокот, пензијата е право стекнато врз основа на долгогодишен работен стаж и уплатени придонеси, па затоа нејзиното зголемување не смее да зависи од тоа каде корисникот живее.
Слична аргументација е изнесена и во иницијативата 88/2025, поднесена од Љубомир Сандевски, кој живее во Словенија. Тој предупредува дека со ваквите измени се создава трајна финансиска штета за осигурениците на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување кои живеат во странство. Според неговите наводи, тие би биле исклучени и од идните усогласувања на пензиите, вклучително и усогласувањето предвидено за март 2025 година, што дополнително ја продлабочува разликата меѓу пензионерите.
Темелко Ристески од Скопје, подносител на иницијативата 95/2025, оценува дека оспорените одредби се во спротивност со темелните уставни начела, меѓу кои се еднаквоста на граѓаните пред законите и владеењето на правото. Според него, на овој начин индиректно се доведува во прашање и слободата на движење на околу 12.000 пензионери, бидејќи се создава ситуација во која лица со ист пензионерски статус се третираат различно поради нивното живеалиште.
Во иницијативата 111/2025, Кире Батев, кој живее во Германија, посочува дека целиот свој работен век го поминал во Македонија и редовно плаќал придонеси, но поради тоа што живее во странство е исклучен од линеарното усогласување на пензијата. Според него, таквата практика претставува директна дискриминација, бидејќи правото на пензија произлегува од придонесите, а не од моменталната адреса на живеење.
Петтата иницијатива е поднесена од Народниот правобранител на Република Северна Македонија, по повеќе претставки од граѓани што живеат надвор од државата. Во неа се истакнува дека засегнатите пензионери се чувствуваат ставени во нееднаква положба, бидејќи иако го имаат истото право на пензија како и корисниците во земјата, се изземени од исплатата на предвидените покачувања.
Сега останува Уставниот суд на Република Северна Македонија да утврди дали спорните законски одредби се во согласност со Уставот и дали постои дискриминација врз основа на местото на живеење. Одлуката што ќе ја донесе Судот може да има далекусежни последици и значително влијание врз илјадници пензионери кои својата пензија ја примаат надвор од државата.
