Православните верници утре, на 19 октомври, го одбележуваат празникот посветен на светиот апостол Тома, познат во народот како Томинден. Овој ден е посветен на еден од дванаесетте Христови апостоли, кој го ширел христијанството во различни делови од светот и на крајот го завршил својот живот со маченичка смрт во Индија.
Томинден за многу семејства претставува домашна слава, а во минатото светиот апостол Тома бил сметан за заштитник на повеќе занаетчии, меѓу кои дрводелците, бочварите, коларите, столарите, бунарџиите и ѕидарите. Во народните верувања му се припишувала и заштитничка улога од волци.
ШТО СЕ ПРАВИ НА ТOMИНДЕН И ШТО ТРЕБА ДА СЕ ИЗБЕГНУВА?
Во народната традиција за Томинден е позната изреката „Свети Тома седи дома“. Според старите обичаи, празникот се поминувал во домашна атмосфера, во мир и со семејството, без непотребни излегувања и посети. Ова е народно верување што се пренесувало низ генерациите, а не општо црковно правило дека верниците не смеат да излегуваат од домот.
За оние што го слават светиот апостол Тома како домашна слава, денот е можност да се соберат со најблиските, да запалат свеќа, да се помолат и да го одбележат празникот според семејната и црковната традиција.
Во некои краеви се верувало дека Томинден е лесен празник, но дека оние што го празнуваат како именден треба да се воздржат од работа. Обичаите се разликуваат од место до место, па затоа најважни се верата, почитта кон светецот и мирот во семејството.
ЗОШТО СВЕТИ ТОМА Е ПОЗНАТ КАКО „НЕВЕРНИОТ ТОМА“?
Светиот апостол Тома е познат во христијанската традиција по сомнежот во Христовото воскресение. Кога другите апостоли му кажале дека го виделе воскреснатиот Исус, Тома не поверувал веднаш и побарал лично да ги види и допре раните на Христовото тело.
Кога Христос повторно им се јавил на учениците, на Тома му било овозможено да се увери во реалноста на воскресението. Така, неговото сомневање станало дел од библиското сведоштво за воскреснатиот Спасител.
Приказната за свети Тома потсетува дека сомнежот може да биде пат кон подлабоко разбирање и вера. Неговото искуство во христијанството се толкува како сведоштво дека Христос навистина воскреснал од мртвите.
АПОСТОЛОТ КОЈ ГО ШИРЕЛ ХРИСТИЈАНСТВОТО ДО ИНДИЈА
Според христијанското предание, светиот апостол Тома најпрво го проповедал Евангелието во Палестина, а потоа заминал и во подалечни земји, меѓу кои Персија и Индија.
Таму продолжил да ја шири христијанската вера, а според преданието, пострадал маченички поради својата проповед. Неговата смрт се смета за сведоштво за верноста кон Христос и убедувањето во Неговото воскресение.
КАКО ДА ГО ПОМИНЕТЕ УТРЕШНИОТ ПРАЗНИК?
На Томинден верниците можат да одвојат време за молитва, да посетат црква доколку имаат можност и да го поминат денот во мир со семејството. Оние што слават домашна слава ги почитуваат обичаите на своето семејство и локалната црковна традиција.
Не е потребно празникот да се доживува преку страв од несреќа или преку строги народни забрани. Суштината на денот е сеќавањето на светиот апостол Тома, неговата вера и пораката за Христовото воскресение.
Томинден нè потсетува дека верата, семејната слога и добрината кон другите имаат многу поголема важност од самото исполнување на обичаите.
