Со доаѓањето на август започнува една од највпечатливите природни миграции што може да се забележи и над Македонија. Белите штркови полека ги напуштаат местата каде што го поминаа летото и тргнуваат на долго патување кон своите зимувалишта во Африка.
Македонија е дел од важниот миграциски коридор по кој секоја година се движат огромен број птици. Кај нас штрковите не се само минливи гости – тие се размножуваат и гнездат во повеќе делови од земјата, а со крајот на летото возрасните птици и младите поколенија се подготвуваат за патот кон југ.
Зошто заминуваат токму во август?
Август и септември се главниот период за есенската миграција на европските штркови. По завршувањето на сезоната на размножување и осамостојувањето на младите, птиците почнуваат да се собираат во поголеми јата.
Оттаму започнува патување долго илјадници километри.
Интересно е што штрковите не избираат најкраток пат до Африка. Наместо директно да го прелетаат Средоземното Море, тие во најголем дел се движат над копно.
Причината е начинот на кој летаат.
Штрковите ги користат топлите воздушни струења за да се издигнат високо, а потоа со раширени крилја поминуваат големи растојанија со многу помалку трошење енергија. Над големите водени површини ваквите воздушни струења се послаби, па морето претставува сериозна пречка.
Од Македонија, преку Босфорот, па кон Африка
За штрковите од централна и источна Европа особено важна е источната миграциска рута.
Таа ги води преку Балканот кон Турција и Босфорот, а потоа преку Блискиот Исток продолжуваат кон Африка.
Токму затоа големите јата штркови што во овој период можат да се забележат над Македонија се дел од огромен природен миграциски систем што ги поврзува Европа и Африка.
Не сите птици, сепак, завршуваат на исто место. Нивните зимувалишта се распоредени во различни делови од Африка, а некои единки за време на миграцијата можат да поминат и околу 10.000 километри.
Времето им е еден од најважните сојузници
Ветерот и топлите воздушни струења имаат огромно влијание врз патувањето.
Штрковите внимателно ги користат поволните временски услови за да заштедат енергија. Кога ветерот им дува во грб, можат значително побрзо да напредуваат, додека неповолните услови можат да ги принудат да застанат и да чекаат.
Интересно е и однесувањето во големите јата. Истражувањата покажуваат дека дел од младите птици активно ги бараат најдобрите воздушни струења, додека останатите го следат нивното движење. На тој начин целата група може поефикасно да го продолжи патувањето.
Опасно патување долго илјадници километри
Патот до Африка не е без ризици. Штрковите се соочуваат со губење на природните живеалишта, недостиг од храна, судири со електрични далноводи и нелегален лов.
Климатските промени исто така постепено го менуваат нивното однесување. Кај дел од европските популации веќе се забележува дека некои птици не патуваат толку далеку како порано, туку зимуваат во потоплите делови на Европа.
Сепак, за огромен број штркови древната рута и понатаму останува иста.
Затоа, ако деновиве забележите големо јато штркови како кружи високо над Македонија, најверојатно гледате само еден мал дел од нивното огромно патување.
Од Македонија, преку Балканот и Босфорот, па сè до Африка – пат долг илјадници километри. А напролет, преживеаните патници повторно ќе тргнат по истиот пат, но во спротивна насока.
