Утре, 12 јули, Македонската православна црква и верниците го одбележуваат големиот христијански празник Свети апостоли Петар и Павле, во народот познат како Петровден.
Овој празник со векови е поврзан со бројни народни обичаи, верувања и традиции, а во минатото се сметал за еден од најважните датуми во летниот календар.
Петровден се доживувал како пресвртница во годишните времиња и како период кога природата почнува постепено да се менува и да го најавува доаѓањето на постудениот дел од годината. Во народните верувања често се поврзува и со Иванден, како дел од циклусот на летни празници.
Светиот апостол Петар, според христијанското предание, бил рибар кој прв ја исповедал верата во Исус Христос и неговото учење. Тој бил меѓу првите проповедници на христијанството и помогнал во создавањето на првите заедници на новата вера.
Во народното верување, Свети Петар ги чува клучевите од Рајот, го држи столбот врз кој почива Земјата, како и симболите познати како „небесна слама“ – Млечниот Пат, и „небесен крст“ – соѕвездието Лебед.
Светиот апостол Павле, пак, бил фарисеј кој по средбата со Христовото учење станал еден од најголемите проповедници и теолози на христијанството. Според преданието, двајцата апостоли биле погубени во Рим за време на владеењето на царот Нерон.
Обичаи и верувања за Петровден
Еден од најинтересните народни обичаи поврзани со празникот започнува во пресрет на Петровден. На 11 јули, најстариот член на семејството бере по еден цвет од растението петровац (Agrimonia eupatoria) за секој член на домаќинството.
Цвеќињата потоа се засадуваат на скриено место каде што никој не смее да ги допира. Следното утро, пред некој друг да ги види, истиот член на семејството ги проверува цвеќињата.
Според старото верување:
- ако цветот стои исправено – личноста ќе биде здрава;
- ако е наведнат и слаб – ќе има здравствени проблеми;
- ако е целосно овенат – се верувало дека тоа е лош знак.
Младите девојки во некои краишта имале посебен обичај – засадувале жито и внимавале како расте. Според верувањето, ако никулците се свиткаат во форма на прстен, тоа било знак дека девојката ќе се омажи во текот на годината.
На Петровден традиционално не се работеле тешки полски работи, ниту пак се извршувала тешка физичка работа, бидејќи се верувало дека денот треба да се посвети на празникот.
Верувања за јаболката
Едно од најпознатите верувања е дека јаболката не треба да се сечат со нож пред Петровден. Народот верувал дека тоа може да предизвика град кој ќе ги уништи земјоделските посеви.
Ова верување потекнува од преданието дека Свети Петар на овој ден им дели јаболка на децата на оној свет.
Во некои делови од регионот, луѓето на Петровден им подаруваат јаболка на соседите и блиските, а некои ги носат во црква за да бидат осветени.
Во одредени места постои и обичај децата да одат од куќа до куќа со запалени факели направени од кора од цреша, познати како лиле, а домаќините им подаруваат мали дарови.
Празникот е поврзан и со подготовка на традиционални колачи со јаболка, особено со сорти кои созреваат токму во периодот околу Петровден.
Петровден и денес останува еден од празниците кои ги поврзуваат верата, семејството и старите народни традиции што се пренесуваат од генерација на генерација.
