Иако Алцхајмеровата болест најчесто се поврзува со губење на меморијата, експертите предупредуваат дека првите симптоми често се појавуваат многу порано и можат да вклучуваат анксиозност, конфузија и промени во расположението.
Проблемите со меморијата остануваат еден од најпрепознатливите знаци на болеста. Тие можат да се манифестираат преку заборавање на неодамнешни разговори, повторување на истите прашања, потешкотии при пронаоѓање на соодветни зборови и заборавање на имиња на луѓе, места или предмети.
Покрај тоа, когнитивниот пад може да се забележи и преку лоша проценка, неодлучност и избегнување на нови активности и предизвици. Според британската Национална здравствена служба (NHS), промените во расположението се чест показател за раните фази на Алцхајмеровата болест.
„Симптомите на Алцхајмеровата болест напредуваат постепено во текот на повеќе години“, наведуваат од NHS.
Како што болеста напредува, може да се појават дезориентација, губење на чувството за време и простор, нарушувања на спиењето, визуелни и аудитивни халуцинации, како и заблуди и искривени верувања кои не одговараат на реалноста.
Во средната фаза на болеста, промените во расположението често стануваат поизразени и може да се појават депресија, вознемиреност, фрустрација и зголемена потреба од секојдневна помош и поддршка.
Третман и поддршка
Раното препознавање на симптомите овозможува побрзо започнување на терапија која може привремено да ги ублажи симптомите и да помогне лицето подолго да ја задржи својата независност.
Меѓу лековите кои најчесто се користат во рана до средна фаза на болеста се донепезил, галантамин и ривастигмин. Тие делуваат преку зголемување на нивото на ацетилхолин – хемиски преносник важен за комуникацијата помеѓу нервните клетки во мозокот.
Кај умерена до тешка Алцхајмерова болест се користи и мемантин, кој може да помогне во подобрување на секојдневното функционирање. Иако овие лекови не ја лекуваат болеста и не го запираат нејзиното напредување, тие можат да придонесат за подобар квалитет на живот.
Како да се намали ризикот?
Експертите советуваат дека здравиот начин на живот може да помогне во намалување на ризикот од развој на Алцхајмерова болест. Тоа вклучува:
- Откажување од пушење;
- Ограничување на внесот на алкохол;
- Балансирана и разновидна исхрана;
- Најмалку 150 минути физичка активност неделно;
- Редовна контрола на крвниот притисок и кардиоваскуларното здравје.
Грижата за мозокот започнува со грижата за целокупното здравје, а навременото препознавање на симптомите може да биде клучно за подобра поддршка и третман.
