Македонскиот енергетски систем влезе во нова ера со стартот на Интрадеј пазарот за електрична енергија. Од сега струјата нема да се третира како фиксна категорија, туку како динамична стока што ја менува својата цена во текот на денот.
Овој модел овозможува купување и продавање на електрична енергија во реално време – поблиску до моментот на производство и потрошувачка. Според МЕМО, тоа ќе донесе поголема флексибилност, подобро балансирање на системот и намалување на ризикот од дебаланс.
Клучната новина е што цената ќе се формира според понудата и побарувачката, а не преку административни одлуки. За трговците, снабдувачите и големите потрошувачи, цената станува сигнал за инвестиции, планирање и однесување. Таа покажува кога има вишок, кога недостиг и кога системот е под притисок.
Воведувањето на Интрадеј пазарот е директно поврзано со растот на обновливите извори – соларната и ветерната енергија носат варијабилност што бара побрзи реакции. Платформата е развиена со европски партнери и уште на стартот се приклучија повеќе од 20 учесници, што е прв сигнал за ликвидност.
Но интеграцијата носи и нови обврски – од европски правила за трговија со јаглерод до поголема дисциплина на пазарот, што директно ќе влијае на индустријата.
Иако претставува голем напредок, Интрадеј пазарот не е автоматско решение. Неговата ефикасност ќе зависи од бројот на учесници, транспарентноста и стабилноста на институциите. Вистинскиот тест ќе биде влијанието врз стабилноста на мрежата и трошоците за балансирање.
Ако функционира како што е замислен, цената на струјата ќе стане јасен сигнал за економијата. Ако не – системот повторно ќе се потпре на интервенции и ад хок решенија.
