Државен завод за ревизија во својот најнов извештај испраќа сериозно предупредување дека пензискиот систем во државата влегува во фаза на структурна нестабилност, при што јазот меѓу приходите од придонеси и трошоците за исплата на пензии постојано се зголемува.
Според анализата, првиот пензиски столб, кој функционира врз принцип на солидарност, веќе подолг период работи со значителен дефицит. За да се обезбеди редовна исплата на пензиите, државата секоја година мора да пренасочува огромни средства од централниот буџет, при што сумата сега надминува околу 690 милиони евра.
Овој финансиски притисок, како што се наведува, не е резултат на еднократни фактори, туку на комбинација од повеќегодишни структурни проблеми. Меѓу нив се издвојува континуираниот раст на пензиите кој не е пропорционално следен со раст на платите и уплатите во системот, што создава дополнителен дисбаланс.
Дополнително, демографските трендови играат клучна улога во продлабочувањето на кризата. Стареењето на населението и масовното иселување на младите ја намалуваат базата на работоспособни осигуреници, додека бројот на корисници на пензии постојано расте. Тоа директно го ослабува односот меѓу оние кои плаќаат придонеси и оние кои примаат пензии.
Ревизијата посочува и дека ниското ниво на уплати во системот дополнително го влошува финансискиот притисок, создавајќи зависност од државниот буџет кој сè потешко го апсорбира овој товар.
Според долгорочните проекции, доколку не се спроведат суштински реформи, ситуацијата може значително да се влоши. До 2057 година, трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат ниво од 7,4% од БДП, што би претставувало сериозен ризик за јавните финансии и нивната стабилност.
Анализите исто така укажуваат дека во следните децении се очекува значително зголемување на учеството на населението над 65 години, додека работоспособната популација ќе продолжи да се намалува, што дополнително ја засилува нерамнотежата во системот.
Заклучокот на ревизорите е јасен: сегашната стабилност на исплатата на пензии е резултат на континуирани интервенции од државниот буџет, а не на одржлив модел. Без длабоки и навремени реформи, пензискиот систем се движи кон долгорочна финансиска неодржливост која ќе ги засегне и сегашните и идните генерации.
