Голем број пропусти во словенечката полиција излегле на виделина по случајот со човек кој, иако немал полициско овластување, цели 18 месеци успевал да се претставува како полицаец и да учествува во службени постапки на аеродромот „Брник“.
Случајот бил предмет на вонреден надзор што го наредил тогашниот министер за внатрешни работи Бранко Злобко, а конечниот извештај на Директоратот за полиција и други безбедносни задачи, кој го објави словенечкиот весник „Вечер“, на повеќе од 50 страници опишува серија пропусти, пропуштени можности и слабости во системот.
Од наодите произлегува дека пропустите можеле да имаат сериозни последици. Постоела можност за неовластено влегување во обезбедени подрачја, па дури и потенцијално загрозување на безбедноста на воздушниот сообраќај. Во исто време, можела да биде доведена во прашање и безбедноста на полициските службеници и нивната работа.
Особено загрижувачки е фактот што полицијата навреме добила информации дека на аеродромот се појавува лице кое се претставува како полицаец, користи полициски овластувања и носи оружје, но не реагирала на начин што би го спречил неговото понатамошно дејствување.
Првата информација за лажниот полицаец била заведена во полициските евиденции на 30 септември 2025 година. Надлежните ја оцениле информацијата како вистинита и веродостојна, а поради нејзината чувствителност пристап до неа имале само ограничен број полициски службеници.
И покрај тоа, не била започната постапка за внатрешна безбедност, ниту информацијата била проследена до раководството на криминалистичката полиција, кое можело да нареди дополнителни проверки и да преземе мерки.
Само неколку дена подоцна, на 9 октомври, претпоставените повторно добиле информација поврзана со лицето. Но и тогаш не дошло до негово веднаш спречување, па тој продолжил да се движи и да дејствува во полициското опкружување.
Го препознале дури на фотографии од несреќа
Клучниот момент се случил на 15 октомври во полициската станица на аеродромот „Брник“. Лицето било препознаено откако било забележано на фотографии направени за време на една несреќа на аеродромот.
На фотографиите тој бил снимен како учествува во обезбедувањето на местото на настанот, иако немал право да врши полициски задачи.
Потоа бил уапсен.
При неговиот безбедносен преглед во полициската станица биле пронајдени повеќе предмети што дополнително покажале колку сериозно се претставувал како службено лице. Кај него имало фалсификувана полициска службена легитимација, гасен пиштол и бележник во кој ги запишувал своите активности.
Токму бележникот открил дека неговото дејствување не било изолиран случај.
Според записите, од април 2024 до септември 2025 година тој учествувал во најмалку 16 полициски постапки. Воедно, се движел и во административниот дел од полициската станица, каде што се обработувале доверливи податоци и каде што пристапот бил ограничен.
Пропусти имало дури и по неговото приведување
Надзорниот тим утврдил дека неправилности имало и во постапувањето откако лажниот полицаец бил приведен.
Според извештајот, неговото лишување од слобода не било спроведено врз соодветна правна основа, а документацијата поврзана со случајот не била правилно пополнета.
Дополнително, по одлука на дежурниот полициски службеник во Полициската управа Крањ, Специјализираното државно обвинителство и крањскиот окружен обвинител, не бил извршен претрес во неговиот дом. Не биле одземени ниту неговите електронски уреди, што дополнително го ограничило собирањето можни докази.
Специјализираното државно обвинителство го презело случајот дури на 5 ноември, додека Полициската управа Крањ ја доставила документацијата девет дена подоцна. И ова доцнење било наведено како неправилност во извештајот.
Како успеал толку долго да ги измами вистинските полицајци?
Надзорот открил пропусти и кај дел од службениците на аеродромската полициска станица „Брник“, кои не препознале повеќе знаци што можеле да предизвикаат сомнеж.
Еден од деталите бил неговата опрема. Тој ја набавувал преку интернет-порталот „Bolha“, но дел од опремата се разликувала од онаа што вообичаено ја користат вистинските полициски службеници.
Сепак, неговата претходна работа на аеродромот му помогнала да се вклопи во средината. Пред да се претставува како полицаец, работел како обезбедување на аеродромот, па добро ги познавал просторот, службениците и начинот на кој функционира работата.
Пред полицајците се претставувал како помошен полицаец.
Интересно е што тој претходно двапати се пријавувал на оглас за вработување и за полициско образование, но не бил примен. И покрај тоа, подоцна успеал да се движи во полициското опкружување и да учествува во официјални активности.
Последици имало и за вистински полицајци
Случајот не завршил само со апсењето на лицето кое лажно се претставувало како полицаец. Надзорот утврдил одговорност и кај службеници кои соработувале со него или не постапиле соодветно.
Полицаец за кого било утврдено дека соработувал со лажниот полицаец добил предупредување пред отказ. Во март годинава тој бил отпуштен од работа поради случај поврзан со службено возило. Според полицијата, тој дал лажна причина за оштетувањето на возилото.
Предупредување пред отказ добил и командирот на Полициската станица на аеродромот „Брник“, Јуре Лешњак, кој и понатаму ја извршува функцијата, како и уште неколку полициски службеници.
По преземањето на функцијата, вршителот на должноста генерален директор на полицијата, Даниел Лорбек, го сменил директорот на Полициската управа Крањ, Урош Повалје, а истовремено ги презел и мерките предложени во конечниот извештај од вонредниот надзор.
Од полицијата, сепак, за СТА изјавиле дека смената на директорот на Полициската управа Крањ не била директно предизвикана од случајот со лажниот полицаец, туку пред сè била поврзана со подобрување на организацијата и функционирањето на управата.
Министерството за внатрешни работи во извештајот предлага и низа промени со кои би требало да се спречат слични случаи во иднина. Меѓу другото, се бара воспоставување посигурни и поефикасни системи за обработка на оперативните информации, подобро постапување по кривични дела и поефикасно спроведување на внатрешно-безбедносните процедури.
Предложено е и преземање мерки со кои би се спречила или намалила препродажбата на полициска опрема на пазарот, бидејќи токму достапноста на ваквата опрема може да им го олесни лажно претставувањето на лица кои немаат полициски овластувања.
Од Специјализираното државно обвинителство за „Вечер“ потврдиле дека обвинителска одлука веќе е донесена против еден полициски службеник и против лицето кое се претставувало како полицаец.
Засега, сепак, не е објавено каква точно е одлуката донесена во двата случаи.
