Возачите во Босна и Херцеговина во наредниот период ги очекуваат значителни промени поврзани со регистрацијата на возилата, сообраќајните документи, увозот на автомобили, но и со обуката и полагањето на возачки испит.
Една од најголемите новини ќе биде укинувањето на досегашната хартиена потврда за регистрација на возилото. Документот кој досега мораше да се заверува секоја година и да добива печат на шалтерите треба да биде заменет со трајна пластична картичка изработена од поликарбонат.
Новата картичка ќе има исти димензии и сличен формат како личната карта или возачката дозвола, а нејзината изработка ќе биде во надлежност на Агенцијата за идентификациски документи, евиденција и размена на податоци (IDDEEA).
Новата картичка ќе има низа заштитни елементи
Предвидено е новата „Потврда за регистрација на возило“ да биде опремена со повеќе современи технички и безбедносни карактеристики.
На картичката ќе има вграден чип, како и безжична, односно контактлес технологија, преку која ќе може брзо да се читаат податоците.
Дополнителна заштита ќе обезбедуваат холограм со државни симболи, УВ-заштита, микротекст, тактилни елементи и ласерско гравирање.
На задната страна ќе биде поставен и QR-код, кој ќе овозможува дополнителна проверка на автентичноста и побрз пристап до податоците.
Нема повеќе заверка со печат при секое продолжување на регистрацијата
Со новиот систем, при годишното продолжување на регистрацијата, податоците ќе се ажурираат директно во електронскиот систем.
Тоа значи дека граѓаните повеќе нема да имаат потреба секоја година да ја носат картичката на шалтер за физички да се става печат.
Самата картичка би се менувала само доколку дојде до промена на сопственикот на возилото.
Покрај тоа, целосно се предвидува да биде укината и сопственичката книшка. Наместо неа, сопственоста на возилото во иднина ќе се докажува со посебна потврда која ќе ја издава Министерството за внатрешни работи.
Дел од документите повеќе нема да мора да се носат на шалтер
Промени се предвидуваат и во самата постапка за регистрација.
Граѓаните повеќе нема да мора физички да приложуваат доказ за извршен технички преглед или полиса за осигурување. Овие податоци би се проверувале автоматски преку заеднички дигитален систем, во кој ќе бидат поврзани Министерството за внатрешни работи и другите надлежни институции.
Дополнително, при докажување на потеклото на возило купено од овластен дистрибутер, се укинува и обврската за доставување оригинални царински декларации, фактури од странство и нивни преводи.
На овој начин, дел од административните постапки поврзани со регистрацијата и сопственоста на возилата треба да се извршуваат преку дигитални системи, без граѓаните да мора да собираат и доставуваат голем број документи во физичка форма.
Се менуваат и налепниците за регистрација
Нов систем е предвиден и за налепниците за регистрација. Нивната цена, според предложените промени, останува 5 КМ, односно околу 2,56 евра.
Сините налепници ќе се користат за возила во сопственост на физички лица и приватни компании.
Од друга страна, црвените налепници ќе бидат наменети за службени возила кои се финансираат од буџетот на Босна и Херцеговина.
На црвените налепници ќе има QR-код преку кој граѓаните ќе можат да проверат на која институција, општина, кантон или ентитет му припаѓа конкретното службено возило.
Налепниците ќе содржат и RFID-чип, односно радиофреквентен чип, кој е предвиден за идно користење во различни дигитални услуги.
Меѓу можните примени се наведуваат автоматска наплата на патарини и автоматско плаќање на паркирање, што би овозможило дел од овие услуги во иднина да се реализираат без дополнителни постапки од страна на возачите.
Според планираниот распоред, новиот систем на картички и налепници треба да започне да се применува од 1 јануари 2028 година.
Промените се дел од поширокото планирано дигитализирање на системот за регистрација и евиденција на возилата во Босна и Херцеговина, со цел поголем дел од проверките и административните постапки да се вршат електронски наместо преку физичко доставување документи.
