Мрежа поврзана со Северна Кореја со години користела украдени идентитети на граѓани од Србија и Босна и Херцеговина за да обезбедува работа во западни компании и да генерира приходи кои, според истражувања и меѓународни извештаи, завршувале во корист на режимот во Пјонгјанг.
Според истражување на БИРН, само во текот на 2024 година Северна Кореја најверојатно заработила меѓу 350 и 800 милиони долари преку свои ИТ-работници ангажирани низ светот. Дел од тие активности биле спроведувани преку лажни профили креирани со идентитети на вистински луѓе од Балканот.
Меѓу милионите профили на платформата за хонорарна работа „Гуру“ се појавил и профил наводно регистриран на име на жена од Босна и Херцеговина. На профилот била прикажана фотографија од млада жена, а во описот стоело дека таа е искусен софтверски инженер со десетици успешно реализирани проекти и достапност за работа во различни временски зони.
Сепак, жената чија фотографија била искористена немала никаква врска со профилот. Нејзиното име и стара електронска адреса биле злоупотребени без нејзино знаење. Таа изјавила дека фотографијата што се користела е многу стара и дека речиси заборавила дека воопшто постои.
Нејзината електронска адреса се појавува во извештај на Мултилатералниот тим за следење на санкциите, тело кое ги следи обидите на Северна Кореја да ги избегне санкциите на Обединетите нации. Истражителите утврдиле дека адресата била користена и неодамна, што укажува дека профилите биле активни подолг временски период.
Меѓу злоупотребените идентитети се нашол и српскиот државјанин Марко Зрињанин. Новинарите успеале да стапат во контакт со него, при што тој потврдил дека не ја користи електронската адреса наведена во извештајот и дека никогаш не стоел зад профилите кои биле креирани на негово име.
На еден од профилите било наведено дека заработил околу 43.000 долари работејќи за девет различни компании. Како место на живеење бил наведен американскиот град Луисвил, иако тоа не одговара на неговите вистински податоци. Дополнително, на друга платформа бил пронајден уште еден профил со неговото име и фотографија, на кој бил претставен како активен ИТ-експерт кој наплатува десетици долари по работен час.
Според извештајот на Мултилатералниот тим за следење на санкциите, приходите добиени преку ваквите активности не служеле само за лична заработка. Дел од средствата биле користени за финансирање на севернокорејските програми за развој на оружје, инфраструктурни проекти во земјата и набавка на различни производи за домашниот пазар.
Случајот повторно ја отвора темата за злоупотребата на лични податоци на интернет и за сè пософистицираните методи што ги користат хакерските групи за да ги прикријат своите активности и да дојдат до финансиски средства преку лажни идентитети.
