Првата бугарска комеморативна монета од две евра, која требаше да го одбележи влезот на Бугарија во еврозоната, се најде во центарот на неочекувана институционална блокада на европско ниво. Процедурата за одобрување на нејзиниот дизајн е стопирана по поднесен формален приговор од една од земјите членки на Европската Унија, чиј идентитет засега не е објавен.
Според достапните информации, спорниот предлог доаѓа од Софија и се однесува на монета посветена на кирилицата, која бугарските власти ја претставиле како „бугарска азбука“. Намерата била преку овој симболичен дизајн да се истакне историската и културната улога на кириличното писмо во европското наследство.
Сепак, токму формулацијата и симболиката на предлогот, според дел од неофицијалните европски извори и нумизматички кругови, можеби предизвикале реакција кај друга членка на Унијата, што резултирало со блокада на процесот на одобрување.
Советот на ЕУ без детали за приговорот
Од Советот на Европската Унија потврдиле дека постои приговор кој ја стопира постапката, но не откриваат која држава го поднела, ниту кои се конкретните причини зад одлуката. Институцијата наведува дека станува збор за чувствителна постапка и дека објавувањето на детали би можело да влијае врз текот на процесот.
Оваа тајновитост дополнително ги поттикна шпекулациите во јавноста и медиумите за можните политички и историски причини зад блокадата.
Дебата околу потеклото на кирилицата
Спорот добива поширок контекст поради различните историски толкувања за потеклото на кириличното писмо. Бугарија со години го нагласува ставот дека кирилицата се развила во рамки на Првото бугарско царство и Преславската книжевна школа, при што ја истакнува како важен придонес кон европската култура.
Од друга страна, во повеќе земји од регионот, меѓу кои и Македонија, кирилицата се смета за дел од поширокото словенско наследство, поврзано со мисијата на светите браќа Кирил и Методиј, како и со развојот на локалните јазици и писма.
Монета што чека ново решение
Поради поднесениот приговор, процесот за одобрување на дизајнот е привремено стопиран. Бугарија сега има неколку опции – да предложи изменет дизајн, да бара компромисно решение или целосно да изработи нов концепт за комеморативната монета.
И покрај блокадата, официјално останува планот Бугарија од 1 јануари 2026 година да стане дел од еврозоната како 21. членка, што го прави овој симболичен спор уште повидлив во момент на нејзина интеграција во заедничката европска валута.
