Војната меѓу Русија и Украина добива нова, необична димензија. Напуштените гасоводи, низ кои со децении се транспортирал руски природен гас кон Европа, денес се користат како подземни воени коридори во кои војниците се движат, поставуваат заседи и водат борби.
Според извештаите на „The Atlantic“ и „The New York Times“, руските и украинските сили сè почесто ја користат поранешната енергетска инфраструктура за тајно преминување под противничките позиции.
Подземни тунели наместо отворено бојно поле
Главната причина за ваквата тактика е сè поголемата употреба на беспилотни летала. Дроновите постојано го надгледуваат фронтот, поради што движењето на војници и воена опрема на површината станува исклучително опасно.
Украинскиот командант Ихор Оболенски открил дека под делови од фронтот постои огромна мрежа од најмалку 57 челични цевководи, со пречник од еден до два метра.
Во некои од нив војниците можат да се движат само со лазење, додека во други користат импровизирани возила за транспорт на луѓе и муниција.
Русите први ја искористиле подземната мрежа
Една од најпознатите вакви операции се случила во март 2025 година, за време на борбите за градот Суџа во руската Курска област.
Во операцијата наречена „Труба“, руски војници поминале неколку километри низ голем гасовод и се појавиле зад украинските одбранбени позиции.
Таквата тактика подоцна била забележана и во други делови од фронтот, особено во близина на Покровск и Купјанск.
Смртоносни услови во тесните цевки
Борбите под земја носат огромни опасности. Војниците се движат во тесни простори, со ограничена видливост и можност за повлекување.
Куршумите можат да се одбиваат од челичните ѕидови, а експлозиите создаваат силни ударни бранови. Дополнителна закана претставуваат отровните гасови и недостигот од чист воздух.
Според сведоштвата објавени во американските медиуми, еден украински војник починал од труење со гасови по експлозија во цевковод.
Украина започнала сопствена подземна операција
Украинските сили одговориле со операцијата „Велес“, чија цел била преземање контрола врз делови од подземната мрежа.
Според командантот Оболенски, по приближно шест месеци борби, украинските единици во октомври успеале да воспостават контрола врз околу 14 километри цевководи на североистокот од земјата.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски на 27 октомври изјавил дека во операцијата биле убиени повеќе од 100 руски војници, а над 30 биле заробени. Овие бројки се украински тврдења и не се независно потврдени во приложениот извештај.
Подземните борби покажуваат необичен парадокс на современото војување: додека над фронтот доминираат најсовремени дронови, под земјата војниците се борат во услови што потсетуваат на тунелските битки од Првата светска војна.
