Европските компании од одбранбениот сектор ги засилуваат мерките за лична безбедност, откако западните разузнавачки служби предупредиле дека Русија ги зголемува напорите за напади врз високи раководители на производителите на оружје. Германските безбедносни служби, меѓу другото, препорачуваат ангажирање приватни тимови за непосредна заштита на највисоките функционери во компаниите.
Според европски разузнавачки претставници, руската воена разузнавачка служба ГРУ сè повеќе соработува со структури на организираниот криминал и применува посложени методи при операции насочени кон луѓе и компании од одбранбената индустрија.
Раководителите на најголемите европски производители на оружје се во состојба на зголемена готовност уште од почетокот на 2024 година. Тогаш американските и германските разузнавачки служби открија заговор за напад врз Армин Папергер, извршниот директор на германската компанија „Рајнметал“ (Rheinmetall).
Западните служби предупредиле дека Москва ги интензивира активностите против раководителите во одбранбениот сектор, поради што компаниите преземаат дополнителни мерки за заштита на своите највисоки функционери.
Според информациите што ги споделиле европски безбедносни претставници, застојот на украинското боиште и проблемите со кои се соочува руската економија придонеле Кремљ да ги прошири саботажните и таканаречените хибридни операции низ Европа. Целта, според овие процени, е во наредниот период да се ослабне поддршката за Киев, вклучително и преку смртоносни напади.
Европските разузнавачки претставници за „Фајненшл тајмс“ изјавиле дека напади врз цивилни цели во Европа, кои претходно се сметале за граница што руските служби ретко ја преминуваат, сега добиваат сè поголемо значење во ваквите планови.
„Нивото на закана во Европа е зголемено“
„Фајненшл тајмс“ разговарал со претставници на пет европски разузнавачки служби. Тие предупредиле дека генералните директори и другите високи функционери во одбранбените компании се изложени на ризик од операции поврзани со Кремљ.
Меѓу потенцијалните цели, според нив, се и раководителите на помалите претпријатија, особено на компаниите што произведуваат беспилотни летала или нивни компоненти.
„Нивото на закана во Европа е зголемено. Заканата се однесува и на имотот и на луѓето“, изјавил висок европски разузнавачки претставник.
Германската внатрешна разузнавачка служба БфВ значително ги засилила контактите со вработените и раководствата на германските компании од одбранбениот сектор. Во рамките на овие активности се даваат и препораки за ангажирање приватни тимови што ќе обезбедуваат непосредна заштита, соопштил претставник на службата.
Директорот на БфВ, Синан Селен, во понеделникот предупредил пред германските пратеници дека Русија намерно планира насилни дејствија против поединци, кои ги извршуваат државни актери или лица под државна контрола.
Тој посочил дека овие активности дополнително се развиваат во однос на изборот на цели, применетите методи и вклучените извршители, меѓу кои сè почесто се користат и мрежи на организиран криминал.
Неколку раководители на компании од одбранбената индустрија, кои разговарале со „Фајненшл тајмс“ под услов да останат анонимни, изјавиле дека во последните шест месеци ги засилиле мерките за лична заштита по директна препорака на државните безбедносни служби. Други навеле дека користат дополнително обезбедување само кога патуваат надвор од својата земја.
За ваквите заговори во рускиот разузнавачки жаргон се користи изразот „мокра работа“, односно „wet work“, кој се однесува на операции поврзани со убиства. Според разузнавачките извори, значителна одговорност за ваквите активности ѝ се припишува на ГРУ, руската воена разузнавачка служба.
Се наведува дека ГРУ ги приспособува своите методи и сè повеќе воспоставува соработка со криминални групи. Наместо да се потпира на поединечни агенти регрутирани преку интернет за паричен надомест, службата наводно користи прекугранични мрежи и ги распределува различните задачи меѓу повеќе лица и групи.
Така, набљудувањето на целта, логистиката, планирањето и извршувањето на операцијата можат да бидат доверени на различни учесници.
Во некои случаи, според изворите, активните заговори веќе биле откриени и спречени. Во други се забележани сомнителни активности, вклучувајќи следење на секојдневните навики и движења на одредени лица, како во нивните домови така и на работните места.
„Доволно е луѓето да почнат да се чувствуваат како потенцијални цели“
Безбедносните претставници предупредуваат дека руските операции можат да имаат ефект дури и кога планираниот напад воопшто нема да биде извршен.
„Од руска перспектива, главната цел и понатаму е психолошка“, изјавил еден разузнавачки претставник.
Според него, доволно е луѓето да почнат да веруваат дека можат да бидат мета на напад за да се постигне посакуваниот резултат. Целта, како што објаснил, е поединците двапати да размислат пред да започнат деловна соработка со Украина.
Еден од соговорниците нагласил дека во многу случаи обидите на руските оперативци сè уште се аматерски и можат да бидат спречени. Сепак, ваквата состојба им создава дополнителни тешкотии на безбедносните служби, бидејќи мораат да земат предвид дека потенцијална закана може да претставува широк круг лица.
Во август, во Шведска биле уапсени двајца млади руски туристи откако поставиле шатор во близина на имотот на Микаел Јохансон, извршниот директор на компанијата „Сааб“ (Saab). Набргу потоа биле ослободени.
Одбранбените компании сè повеќе бараат совети за безбедност
Експертите за безбедност наведуваат дека добиваат сè поголем број барања од компании од одбранбениот сектор, но и од претпријатија што работат во области како критичната инфраструктура и енергетиката. Нивниот интерес е насочен кон начините за заштита на вработените во различни европски земји.
Клодин Фреј, партнерка во лондонската канцеларија на меѓународната компанија за стратешко разузнавање и безбедност „Контрол Рискс“ (Control Risks), изјавила дека ризикот од атентати дефинитивно станал многу позначајна тема.
Таа посочила дека компаниите сè почесто бараат процени за сериозноста на заканите кон нивните раководители и информации за конкретните мерки што можат да ги преземат за управување со ризикот.
Раководителите во индустријата предупредуваат и на финансиските последици од воведувањето обемни безбедносни мерки. Трошоците за заштита на луѓето и производствените објекти можат да претставуваат значителен товар, особено за помалите и новооснованите компании.
Еден раководител открил дека неговата компанија неодамна преместила производствен погон во западна Европа за да го заштити од руски закани.
Армин Папергер под постојана заштита по откриениот заговор
Раководителите на најголемите европски производители на оружје се во состојба на висока готовност од почетокот на 2024 година, кога американските и германските разузнавачки служби открија заговор насочен против Армин Папергер, извршниот директор на германскиот производител „Рајнметал“.
Според разузнавачките извори, постоеле сомневања дека руски оперативци планирале атентат врз високопрофилна цел, а Папергер бил посебно изложен на ризик поради неговите јавни залагања за вооружување на Украина во војната против Русија.
Папергер изјавил дека во моментов е под непрекината, 24-часовна непосредна заштита, која заеднички ја обезбедуваат приватни телохранители и полицијата.
Случајот дополнително ја зголемил загриженоста во европската одбранбена индустрија, каде што компаниите сè повеќе мораат да ги земаат предвид не само заканите кон своите производствени капацитети, туку и безбедноста на луѓето што ги водат.
