Петти ден од жестоката ескалација меѓу САД, Израел и Иран, Блискиот Исток се наоѓа во состојба на сериозна безбедносна криза. Ситуацијата дополнително се вжешти откако беше убиен врховниот лидер на Иран, Али Хамнеи, по што иранското верско-политичко тело избра негов наследник.
Иранската Собраниe на експерти го назначи Моџтаба Хамнеи, син на убиениот лидер, за нов врховен водач на земјата. Овој потег се толкува како јасна порака дека Техеран нема намера да ја ублажи својата политика, туку напротив – дека курсот останува тврд и конфронтирачки. Моџтаба Хамнеи важи за личност со силно влијание во безбедносниот апарат и блиски врски со Револуционерната гарда, а во минатото бил поврзуван со клучни одлуки за задушување на протести.
Во меѓувреме, Катар соопшти дека иранска балистичка ракета ја погодила воздухопловната база Al Udeid Air Base, која се смета за најголема американска воена база на Блискиот Исток. Според катарските власти, нема жртви, а дел од ракетите биле пресретнати од противвоздушната одбрана. Овој напад претставува директен удар врз американското воено присуство во регионот и значително ја подигнува опасноста од поширок конфликт.
Дополнително, според извори цитирани од американски медиуми, локации поврзани со Central Intelligence Agency во Ирак и Саудиска Арабија биле цел на напади со дронови. Наводно биле погодени објекти во кои во моментот немало американски персонал.
Израелскиот министер за одбрана, Израел Кац, изјави дека секој што ќе биде поставен на чело на Иран и ќе продолжи со, како што рече, „планот за уништување на Израел“, ќе биде легитимна цел за елиминација. Заканата директно се однесува и на новоизбраниот лидер Моџтаба Хамнеи.
Од иранска страна, Револуционерната гарда соопшти дека е започната нова фаза од операцијата наречена „Вистинско ветување 4“, во рамки на која биле лансирани повеќе од 230 дронови кон цели на, како што ги нарекуваат, „окупираните територии“ и американски бази во регионот. Техеран тврди дека поседува далеку понапредно оружје кое сè уште не е употребено и дека е подготвен за долготрајна војна.
Американскиот државен секретар, Марко Рубио, изјави дека САД „одат пред распоредот“ и дека вистинскиот интензитет на нападите допрва ќе се почувствува. Тој нагласи дека двете „најмоќни воздухопловни сили во светот“ работат на уништување на воените капацитети на Иран и спречување на неговите нуклеарни амбиции.
Белата куќа ги објави и целите на операцијата „Епски гнев“, меѓу кои се уништување на иранските ракетни системи, неутрализирање на морнарицата, спречување на дејствување преку регионални сојузници и гарантирање дека Иран нема да дојде до нуклеарно оружје.
Во меѓувреме, Иран се соочува и со внатрешни тешкотии. Според организација за човекови права со седиште во САД, од крајот на август загинале најмалку 1.097 цивили, меѓу кои и 181 дете помладо од 10 години, додека повеќе од 5.400 лица се повредени. Интернетот во земјата е целосно исклучен повеќе од 84 часа, според податоци од меѓународни мониторинг-служби.
Американскиот конзулат во Дубаи бил погоден од дрон, при што избувнал пожар кој брзо бил локализиран. Нема информации за повредени. Поради безбедносната состојба, Стејт департментот им дозволи на дел од американските службеници и нивните семејства да го напуштат Кипар.
Во Либан, најмалку четири лица загинаа во израелски напад врз станбена зграда во Балбек, а повеќе се повредени. Судирите долж либанско-израелската граница се интензивираат, особено по нападите на Хезболах со дронови и ракети.
Телото на Али Хамнеи ќе биде погребано во Машхад, по тридневна комеморација во Техеран, во близина на мавзолејот на имамот Реза, што има силно симболично значење за шиитската заедница.
Регионот се наоѓа во критична фаза во која секој следен потег може да предизвика многу поширока војна. Изборот на нов врховен лидер, нападите врз американски бази и отворените закани меѓу Тел Авив и Техеран покажуваат дека кризата не само што не се смирува, туку влегува во уште поопасна фаза.
