Во Русија денеска започна тридневното гласање на парламентарните избори, кои се одржуваат од 18 до 20 септември. Станува збор за првите парламентарни избори во земјата по почетокот на целосната руска инвазија врз Украина во 2022 година.
Изборите се одржуваат во услови на силно ограничен политички простор, а партијата „Единствена Русија“, која го поддржува претседателот Владимир Путин, се очекува да ја задржи доминантната позиција во Државната дума.
Гласањето е распоредено во три дена, од петок до недела, а електронското гласање е достапно како дополнителна можност. Според податоците објавени пред изборите, право на глас имаат околу 111 милиони избирачи.
На гласањето се избираат сите 450 пратеници во Државната дума, долниот дом на рускиот парламент. Половина од мандатите се распределуваат преку партиски листи, додека другата половина се избира во едномандатни изборни единици, каде што гласачите избираат конкретни кандидати.
Путин го поврза гласањето со поддршката за војната
Рускиот претседател Владимир Путин пред изборите им се обрати на граѓаните и ги повика да го искористат своето право на глас. Во неговата порака изборите ги поврза со поддршката за руските воени напори во Украина и со идејата за национално единство.
„Вашиот избор и решителност уште еднаш ќе покажат дека милиони луѓе стојат зад нашите борци“, порача Путин, поврзувајќи го гласањето со заедничките вредности и поддршката за татковината.
„Единствена Русија“ е главната провладина политичка сила и според актуелните проценки се очекува повторно да има најголемо присуство во Думата. Партијата освои повеќе од две третини од местата на изборите во 2021 година.
Покрај неа, на изборите учествуваат и повеќе партии кои се сметаат за дел од таканаречената „системска опозиција“. Тие формално се натпреваруваат за пратенички места, но во клучни прашања често ја поддржуваат владината политика.
Јаблоко остана без федерална листа
Посебно внимание привлече случајот со либералната партија „Јаблоко“, која е позната по својот став против војната во Украина.
Врховниот суд на Русија во август ја поништи регистрацијата на федералната листа на кандидати на партијата. Според образложението објавено од самата партија, судската одлука се поврзува со наводни прекршувања околу донации, изборни материјали и други прашања. „Јаблоко“ продолжува да има кандидати во одредени едномандатни изборни единици.
Во исто време, повеќе политичари кои јавно се спротивставија на војната во Украина беа затворени или ја напуштија Русија пред почетокот на изборната кампања, што дополнително го стесни просторот за антивоени политички опции.
Гласање и во украински територии под руска контрола
Овие избори имаат и дополнителна спорна димензија бидејќи Русија организира гласање и во делови од украинските територии што Москва ги прогласи за анектирани.
За првпат во парламентарни избори се вклучени и жителите на четири украински региони под руска контрола, како и Крим. Украина го прогласи таквото гласање за нелегално и повика странските влади и меѓународните организации да не ги признаваат изборите во тие области.
Изборниот процес се одвива во период кога војната во Украина продолжува, а Русија се соочува и со економски притисоци, санкции и последици од украинските напади со дронови врз објекти на руска територија.
Гласањето ќе трае до недела, 20 септември, по што се очекуваат првите резултати, а целосната слика за составот на новата Државна дума треба да биде позната по завршувањето на пребројувањето.
