Цените на горивата и мазивата за патничкиот транспорт во Европската Унија продолжуваат нагло да растат, а најновите податоци покажуваат дека поскапувањето станува сè поизразено од месец во месец. Во септември 2026 година, цените биле повисоки за 31,4 отсто во споредба со истиот месец минатата година, покажуваат податоците на Евростат.
Станува збор за трет последователен месец во кој се бележи раст на цените, што создава дополнителен финансиски притисок врз граѓаните, но и врз компаниите што зависат од транспортот и горивата во секојдневното работење.
Податоците покажуваат дека поскапувањето значително се забрзува. Во јули 2026 година, годишниот раст на цените изнесувал 16,9 отсто, во август се зголемил на 23,8 отсто, а во септември достигнал дури 31,4 отсто.
Дополнително, во 26 земји членки на Европската Унија годишниот раст на цените во септември бил поголем отколку во претходните два месеца. Ова укажува дека поскапувањето не е ограничено само на неколку пазари, туку претставува поширок тренд низ Европа.
Бугарија, Естонија и Литванија со најголем раст на цените
Најголемото годишно поскапување на горивата и мазивата за патничкиот транспорт во септември е регистрирано во Бугарија, каде што цените пораснале за 42,2 отсто.
На второто место е Естонија со раст од 40,6 отсто, додека Литванија бележи зголемување од 40,2 отсто.
Во уште 12 земји членки на ЕУ годишното поскапување надминало 30 отсто. Во оваа група, растот на цените се движел од 37,5 отсто во Чешка до 30,3 отсто во Португалија.
На спротивната страна е Унгарија, каде што е забележан најмал годишен раст на цените, од 6,9 отсто. По неа следуваат Ирска со поскапување од 17,7 отсто и Шведска со 19,9 отсто.
Дизелот и бензинот повторно поскапеа во септември
Растот е забележлив и при споредбата на месечните цени. Во септември 2026 година, дизелот во Европската Унија поскапел во просек за 5,9 отсто во однос на август, додека цената на бензинот се зголемила за 6,7 отсто.
За споредба, во август дизелот бил поскап за 8,3 отсто во однос на јули, додека бензинот забележал месечен раст од 3,3 отсто.
Цените на дизелот во септември се зголемиле во 26 земји членки на Унијата. Најголемо месечно поскапување е регистрирано во Шведска, каде што цената пораснала за 12,8 отсто. Следуваат Латвија со раст од 10,3 отсто и Полска со 9,7 отсто.
Најмали зголемувања на цените на дизелот се забележани во Шпанија, каде што поскапувањето изнесувало 2,4 отсто, во Хрватска со 2,5 отсто и во Романија со 3 отсто.
Слична состојба има и кај бензинот. Во 26 земји членки на ЕУ бил регистриран месечен раст на неговата цена, а најголемото зголемување повторно било во Шведска, со 13,8 отсто.
Полска се наоѓа на второто место со поскапување од 9,7 отсто, додека во Естонија цената на бензинот пораснала за 9,5 отсто.
Најмало месечно зголемување на цената на бензинот е забележано на Кипар, каде што изнесувало 3,8 отсто. По него следуваат Романија со 4,2 отсто и Словенија со 4,6 отсто.
Поскапото гориво може да повлече и нов раст на цените
Континуираниот раст на цените на горивата претставува дополнителен товар за европските граѓани, но последиците не се ограничуваат само на трошоците за полнење на резервоарите. Поскапувањето директно влијае и врз транспортниот сектор, индустријата и трговијата, чие работење во голема мера зависи од трошоците за енергија и превоз.
Кога растат трошоците за транспорт, компаниите се соочуваат со повисоки расходи за доставување стоки, снабдување и секојдневно функционирање. Дел од тие дополнителни трошоци може да се пренесат и врз крајните потрошувачи, преку зголемување на цените на производите и услугите.
Тоа значи дека продолженото поскапување на горивата може да изврши дополнителен притисок врз семејните буџети, особено кај граѓаните кои секојдневно го користат автомобилот за одење на работа и за други неопходни обврски.
Во вакви околности, земјите членки на Европската Унија се соочуваат со предизвикот да ги заштитат животниот стандард и куповната моќ на граѓаните, а истовремено да ја зачуваат стабилноста на енергетскиот пазар.
Податоците за септември покажуваат дека растот на цените продолжува да се забрзува, додека поскапувањето на дизелот и бензинот дополнително го отежнува финансискиот притисок врз домаќинствата и бизнисите низ Европа.
