Хамас и други вооружени групи во Газа за првпат се согласиле да го предадат оружјето и управувањето со територијата да биде префрлено на преодна администрација признаена од Обединетите нации, тврди висок претставник на Одборот за мир за Газа.
Николај Младенов ја соопштил информацијата за време на брифинг пред Советот за безбедност на ОН, посветен на спроведувањето на мировниот план за Газа, кој има поддршка од САД.
Според неговите наводи, вооружените фракции би требало да ги пренесат цивилните и безбедносните надлежности на преодна администрација, со што би се отворил патот кон нов модел на управување со Газа.
Младенов оцени дека доколку договорот биде спроведен, тоа би можело значително да ја подобри безбедноста и секојдневниот живот на Палестинците, но и да обезбеди поголема сигурност за Израел.
Што предвидува мировниот план?
Одборот за мир кон крајот на јули претставил план од 15 точки. Еден од неговите најважни делови е целосното разоружување на Хамас и останатите вооружени групи.
Планот предвидува оружјето да биде отстрането од употреба, вклучително и тешкото оружје, складиштата, тунелите и личното огнено оружје.
Според предложениот модел, Националниот комитет за управување со Газа би бил единственото тело со овластување да поседува, складира и контролира оружје.
Истовремено, се предвидува постепено повлекување на израелските сили. Тој процес би започнал откако ќе биде потврдено дека оружјето е ставено надвор од употреба и би се одвивал во повеќе фази.
Сепак, за реализација на планот потребно е да бидат исполнети повеќе услови. Младенов ги издвоил распоредувањето на меѓународните стабилизациски сили, исполнувањето на обврските на Израел од договорениот протокол и спроведувањето на обврските што би ги презел Хамас.
Израел претходно го отфрли планот
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху претходно се спротивстави на предложениот план, инсистирајќи Хамас целосно да биде разоружан пред израелските сили да се повлечат од Газа.
Од друга страна, Хамас повика на меѓународен притисок врз Израел за спроведување на договорените елементи од планот.
Младенов предупредил и дека секое ново насилство може да го забави целиот процес. Како дополнителни ризици ги навел повторното користење на оружјето, активностите поврзани со тунелите и евентуалното блокирање на хуманитарните конвои.
Преодна палестинска администрација
Планот предвидува Газа во преодниот период да биде управувана од Национален комитет составен од независни палестински професионалци.
Неговата задача би била да обезбеди функционирање на цивилната администрација и да помогне во воспоставувањето институции способни да ги обезбедат основните услуги и безбедност.
Младенов нагласил дека вистинскиот успех на транзицијата нема да се мери само според создавањето на нови институции, туку и според тоа дали Палестинците ќе добијат поголема безбедност и подобри услови за секојдневен живот.
Според доставените палестински податоци, од почетокот на војната во Газа во октомври 2023 година загинале повеќе од 73.000 Палестинци, додека над 174.000 биле повредени.
Засега останува клучно прашањето дали најавената согласност за разоружување навистина ќе биде преточена во конкретни чекори, бидејќи спроведувањето на планот зависи од исполнувањето на повеќе услови од различните страни.
