Ел Нињо во сезоната 2026/27 забрзано зајакнува, а според долгорочните модели би можел да биде еден од најсилните забележани досега. Промените во тропскиот дел на Тихиот Океан веќе привлекуваат големо внимание кај метеоролозите поради можното влијание врз временските прилики ширум светот, вклучително и во Европа во текот на претстојната есен и зима.
Ел Нињо е природен климатски феномен за време на кој доаѓа до силно загревање на површинските води во централниот и источниот дел на тропскиот Пацифик. Промената на температурата на огромно подрачје од океанот влијае врз движењето на воздушните маси, ветровите, воздушниот притисок, како и врз количината и распоредот на врнежите.
Оваа година загревањето е посебно изразено, па во одделни метеоролошки анализи веќе се зборува за можен „Супер Ел Нињо“ – неформален назив за исклучително силни Ел Нињо настани. Температурните отстапувања во подлабоките слоеви на океанот достигнуваат повеќе од девет степени Целзиусови над просекот, додека на површината во источниот Пацифик преминуваат пет до шест степени.
Вака силното загревање се поврзува со необично силните западни ветрови во екваторијалниот Пацифик и големата количина топлина напластена под површината на океанот. Најновите модели укажуваат дека Ел Нињо би можел да го достигне пикот околу ноември и декември 2026 година, при што одделни пресметки покажуваат температурни отстапувања од околу четири степени во областа околу екваторот која се користи за следење на овој феномен.
Порталот Severe Weather Europe, кој го анализираше развојот на Ел Нињо и долгорочните модели за наредните месеци, наведува дека овогодишниот настан би можел да достигне извонредна сила. Неговото влијание веќе се гледа во атмосферските обрасци, додека последиците во Европа би можеле најмногу да дојдат до израз во текот на есента и зимата 2026/27.
Што ја чека Европа во текот на есента
За есента моделите укажуваат на поизразена област на низок воздушен притисок над северниот Атлантик. Ваквиот распоред би можел да ги засили западните и југозападните струења кон Европа и да овозможи почест дотек на потопол воздух од Атлантикот кон централните и посеверните делови на континентот.
Поради тоа, за периодот од октомври до декември се очекуваат температури над просекот во голем дел од Европа, особено во централните, западните и југоисточните области. Истовремено, поизразеното западно и југозападно струење би можело да донесе повеќе влажен воздух од Атлантикот.
Тоа во голем дел од континентот би можело да значи и повеќе врнежи од просекот. Комбинацијата од потопол воздух и поактивно атлантско струење укажува на можност за потопла и повлажна есен во многу делови од Европа.
Ваквата сезонска слика, сепак, не значи дека секој дел од континентот ќе има исти временски прилики, ниту пак дека се исклучени пократки ладни периоди. Долгорочните модели покажуваат пред сè отстапувања од повеќегодишниот просек, а не какво ќе биде времето во текот на поединечни денови или недели.
Каква би можела да биде зимата 2026/27
Уште поголемо внимание привлекуваат првите показатели за претстојната зима. Моделите засега укажуваат на доминантно западно струење од Атлантикот, поврзано со изразена циклонска активност над северниот Атлантик.
Ваквиот распоред би можел да донесе поблаги температури од просечните во голем дел од Европа. Воздушните маси што пристигнуваат од Атлантикот во текот на зимата обично се поблаги од ладниот континентален воздух од исток и североисток, па во пониските предели почесто би можело да паѓа дожд наместо снег.
Тоа, сепак, не значи дека Европа ја чека зима без снег и посериозни заладувања. Повремените продори на ладен воздух од север и северозапад и понатаму се можни, дури и во текот на зима која во целина е потопла од повеќегодишниот просек.
Според сегашните показатели, поголеми количини снег се можни во северните и североисточните делови на Европа, како и во повисоките предели во централниот дел на континентот. Во останатите области моментално нема јасни показатели кои би укажале на долготрајно задржување на снежната покривка.
Доколку сегашните модели се остварат, силниот Ел Нињо би можел да донесе потопла и многу влажна есен во голем дел од Европа, а потоа претежно блага зима под силно влијание на воздушните маси од Атлантикот. Во пониските предели би имало повеќе дожд отколку снег, додека студените продори и снежните врнежи и понатаму би биле можни, особено на северот и североистокот на континентот и во планинските области.
Долгорочните прогнози сè уште можат да се променат
Важно е, меѓутоа, да се нагласи дека Ел Нињо не одредува самостојно каква ќе биде зимата во Европа. Неговото влијание врз европското време е посложено и помалку директно отколку во некои други делови од светот, а конечниот исход зависи и од други фактори во атмосферата и океаните.
Долгорочните прогнози за четири до шест месеци однапред се исто така значително помалку сигурни од краткорочните. Тие не можат да покажат какво ќе биде времето на одреден ден, туку пред сè даваат слика за можните сезонски отстапувања на температурата, врнежите и воздушните струења од вообичаените вредности.
Поради тоа, сегашните показатели не треба да се толкуваат како конечна најава за времето за есента и зимата 2026/27. Како што ќе се приближува сезоната и ќе пристигнуваат нови податоци од Пацификот и нови пресметки на метеоролошките модели, ќе биде појасно колку навистина ќе зајакне Ел Нињо и какви последици би можел да има врз времето во Европа.
