Европските безбедносни и разузнавачки служби истражуваат дали Русија стои зад серијата координирани анонимни дојави за поставени бомби, испратени оваа недела до европски авиокомпании. Поради заканите, десетици авиони биле приземјени, а воздушниот сообраќај на повеќе места бил сериозно нарушен.
Како што пишува британскиот весник „Фајненшл тајмс“, дел од европските разузнавачки претставници сметаат дека Русија е најверојатниот извор на заканите. Сепак, надлежните предупредуваат дека се потребни дополнителни истражувања пред со сигурност да може да се утврди кој стои зад овие активности.
Истрагата би можела да трае подолг период, а не е исклучена ниту можноста никогаш да не биде донесен конечен заклучок.
Сомнежи за проруски активисти и хакерски групи
Според досегашните проценки на истражителите, зад заканите би можеле да стојат проруски активисти или хакерски групи. Но, засега нема потврда дека руските разузнавачки служби директно ги организирале, насочувале или одобрувале нивните активности.
Во авионите кои биле предмет на дојавите не е пронајден експлозив, а истражителите сè уште не успеале да утврдат јасен образец што ги поврзува сите инциденти.
Закани не биле упатени само кон авиокомпании. Во текот на неделата, слични пораки пристигнале и до медиумски организации во Ирска, Велика Британија и Бугарија.
Според безбедносните проценки, целта на ваквите активности е предизвикување хаос и нарушување на секојдневното функционирање, ширење страв меѓу населението и поткопување на довербата во способноста на владите да ја гарантираат безбедноста на граѓаните.
Не се проценува дека постои непосредна опасност за европската авијација
Разузнавачките претставници засега не сметаат дека постои непосредна закана за безбедноста на европскиот воздушен сообраќај. Сепак, предупредуваат дека цивилната авијација е особено погодна за предизвикување големи нарушувања преку вакви дојави, дури и кога тие се лажни.
Слични тактики биле користени и во минатото во кампањи за кои постоеле сомнежи дека се поврзани со Русија.
Во октомври 2023 година, повеќе од 1.500 неосновани дојави за поставени бомби биле испратени до училишта и градинки во Литванија. Тогаш Вилнус говорел за вмешаност на државен актер, додека дел од разузнавачките кругови одговорноста им ја припишувале на руски активисти, за кои постоеле сомнежи дека дејствувале со поттик од Кремљ.
Руска организација се споменува по заканата во Рим, но негира вмешаност
Во текот на оваа недела, само една организација наводно презела одговорност за една од заканите.
По дојавата упатена до аеродромот Фјумичино во Рим во четвртокот, како автор била наведена руската организација „Male State“, позната и како „Машка држава“.
Сепак, нејзиниот основач Владислав Поздњаков ја негирал вмешаноста во инцидентот.
Останатите заканувачки пораки биле испратени од различни анонимни профили и локации ширум светот. Дел од нив биле напишани на јазиците на земјите до кои биле упатени, а за една од пораките било утврдено дека потекнува од Колумбија.
Во петокот, заканувачка порака пристигнала и до ирски медиумски организации. Во неа било наведено дека авторите регрутираат жители на европски земји и дека стекнале пристап до компромитирани уреди, сервери и кориснички профили. Автентичноста на овие тврдења засега не е потврдена.
Нарушени најмалку 18 летови во Европа
Серијата закани продолжила да создава проблеми и во воздушниот сообраќај. Според медиумските извештаи, само во текот на еден ден биле нарушени најмалку 18 летови низ Европа поради дојави за бомби.
Весникот „Гардијан“ наведува дека покрај авиокомпаниите, на удар се нашле и медиумски организации во Ирска, Велика Британија и Бугарија, што укажува на поширок обид за координирано предизвикување нарушувања.
Истрагата продолжува, а европските служби сè уште се обидуваат да утврдат кој ги испраќа заканувачките пораки, дали постои заеднички организатор и дали зад нив стои некаква државна структура. Засега, директната вмешаност на руските разузнавачки служби останува непотврдена.
