Хрватската бродоградба доживува стратешки промени кои можат да го трансформираат не само индустрискиот сектор на Риека, туку и улогата на градот во европскиот одбранбен производствен ланец.
Во средата, Европската комисија одобри стратешка аквизиција на германскиот производител на воена опрема „Рајнметал“, кој ќе стане сопственик на деловното работење на „Naval Vessels Lürssen“ (NVL) – одбранбената дивизија на групацијата во сопственост на германската бродоградителска фамилија Лурсен, специјализирана за изградба на воени бродови и поморски системи. Одлуката беше потврдена без поголеми антимонополски пречки, бидејќи Комисијата процени дека трансакцијата нема значително да го наруши конкуренциското окружување во ЕУ. Ова ја официјализира аквизицијата што беше најавена уште во септември минатата година.
Европската комисија го одобри договорот
Договорот вклучува четири германски бродоградилишта и меѓународни локации на кои работи NVL, вклучително и објекти во Бугарија, Египет, Брунеј и во Риека. NVL е еден од водечките светски производители на мали и средни воени бродови, со проекти вредни милиони евра за германската морнарица и други клиенти. Во Риека NVL моментално има проектна канцеларија во зградата на Патничкиот терминал, на самата рива во центарот на градот. NVL вработува околу 2.100 лица и во 2024 година пријави приходи од околу една милијарда евра, додека „Рајнметал“ има околу 40.000 вработени на 174 локации и приходи од 9,8 милијарди евра во 2024 година.
Стратешката цел на „Рајнметал“ е да ја консолидира својата позиција во европската одбранбена индустрија, ширејќи го производството на поморскиот сегмент одбранбена индустрија. Лурсен групацијата е присутна во Риека од 2020 година, а во Хрватска делуваат неколку компании од групата во две вертикали. Во сегментот за проектирање и изградба на мегјаќи, тоа се „Lürssen Design Center Kvarner d.o.o.“, специјализирана за проектирање и дизајн на луксузни мегјаќи, како и „Maritime Center of Excellence d.o.o.“, развојно-истражувачка фирма насочена кон иновации во алтернативни погонски технологии.
Бродоградба и поморски проекти
Преку компанијата „Gitone“, групацијата Лурсен планира заеднички со хрватскиот АЦИ да изгради наутичка марина во зоната „Porto Baroš“ во риечкото пристаниште, проект кој веќе касни со рокот за завршување. Во одбранбената вертикала, групата е присутна преку NVL, кој, според Лурсен, „ги поврзува хрватските експерти со меѓународни проекти во напредна бродоградба, интеграција на комплексни борбени системи и автономни поморски технологии“.
Од Лурсен истакнаа дека соработката на компаниите во Хрватска ќе продолжи без промени:
- Во Риека околу 200 инженери работат на дизајнирање специјални бродови со напредни перформанси и развој на иновации во поморскиот сектор. NVL Хрватска работи веќе неколку години и продолжува со проекти, од прилагодени и ефикасни решенија во бродоградбата до развој на напредни технологии и автономни системи.
Пристигнување на „Рајнметал“ во Риека
За вработените во Хрватска, сè останува непроменето – тимовите на Лурсен и NVL ќе продолжат со тесна соработка, со фокус на квалитет, испораки и заеднички цели. Интеграцијата на NVL во „Рајнметал“ ќе се спроведува постепено, додека Лурсен ќе се фокусира на изградба на цивилни мегјаќи и развој на нови технологии, што дополнително ќе ја зајакне позицијата на компаниите во Хрватска.
Овој заокрет е во согласност со трендовите во ЕУ, каде се насочуваат се повеќе средства за модернизација на воената опрема и развој на домашната одбранбена индустрија, вклучително и бродоградбата. Ако нема административни пречки, процесот на продажба и преземање се очекува да заврши напролет. Со тоа, Риека се профилира како ново средиште на воената индустрија на северниот Јадран, со долгорочни последици не само за локалната економија, туку и за политичката и безбедносната улога на градот.
