Бербата за многумина македонски земјоделци наместо радост, годинава донесе главоболки. Соочени со драстичен недостиг на сезонски работници и нивните високи дневници, производителите бараа спасувачки решенија за родот да не им изгние по нивите. Излезот сè почесто го наоѓаат во креативни огласи на социјалните мрежи, каде што нудат купувачите сами да дојдат и директно од гранка да си наберат свежи производи.
Оваа пракса нуди обострана корист: земјоделците ги кратат трошоците за работна сила, додека граѓаните добиваат свежо овошје и зеленчук по значително пониски цени од оние на пазарите.
Понудите за ваков тип купување сè повеќе се шират. На пример, во скопско Кадино се нудат јаболка што се берат на лице место пред купувачот за 100 денари по килограм, додека кајсиите на други локации може да се наберат за само 40 денари.
Сепак, најголемо внимание привлекуваат огласите каде што се нудат цели парцели. Сопственик на насад со 3,5 декари пиперки и 2,5 декари домати го понуди целиот очекуван род (околу 10 тони домати и до 7 тони пиперки) за вкупно 2.500 евра. Единствениот услов за купувачот е сам да си ја организира и спроведе целата берба.
Високи дневници и ниски откупни цени – двоен притисок врз фармерите
Од Националната земјоделска мрежа потврдуваат дека наоѓањето работна сила е станато речиси невозможна мисија. Претседателот на мрежата, Ѓорѓи Каракашев, истакнува дека главниот проблем лежи во несоодветниот однос меѓу вложеното и заработеното.
Со саатници кои се движат од 300 до 400 денари за еден час, дневниците за работниците стануваат превисок трошок кој земјоделците едноставно не можат да го покријат поради ниските откупни цени. Како дополнителен товар се јавуваат и административните давачки за задолжително осигурување на сезонците, што дополнително ја компликува ситуацијата.
Сè помалку млади во земјоделството
Иднината носи дополнителна неизвесност бидејќи младите генерации речиси и да не покажуваат интерес за работа на нива. Земјоделството во земјава во најголем дел останува на грбот на постарите генерации, што отвора сериозно прашање – кој ќе ја произведува и собира храната во следните години?
Статистиката ја потврдува тешката положба на земјоделците:
- Цени на производите: Во јули е забележан пад од 5,5% во споредба со минатата година.
- Влезни трошоци: Производствените трошоци се зголемени за 4,1%.
- Инвестиции: Трошоците за опрема и инвестиции пораснале за дури 8,9%.
Заглавени меѓу сè поскапото производство и евтината продажба, за многумина фармери отворањето на портите од нивите за самите купувачи останува единствената исплатлива опција.
ИЗВОР: СлободенПечат.мк
