Сè поголем број земјоделци се соочуваат со проблем кој може сериозно да влијае врз бербата – нема доволно работници за собирање на земјоделските производи, а оние што се достапни се сè поскапи.
Поради тоа, на социјалните мрежи и во групите за продажба на домашни производи сè почесто се појавуваат необични огласи. Производителите нудат кајсии, јаболка, домати, пиперки, краставици и други земјоделски производи директно од нивите, а во одредени случаи ги повикуваат купувачите сами да си ги наберат.
Таквиот начин на продажба им овозможува на земјоделците да ги избегнат дел од трошоците за берба, додека купувачите можат да добијат производи по пониска цена.
Во некои огласи производите се продаваат веќе набрани, додека во други заинтересираните сами треба да дојдат на нивата и да го соберат родот.
Еден од огласите што привлече внимание е понудата за јаболка од село Кадино, каде што производителот наведува дека јаболката се берат пред купувачот, по цена од 100 денари за килограм.
Слични понуди има и за кајсии, каде што купувачите можат сами да го берат овошјето по цена од околу 40 денари за килограм.
Но, особено интересен е огласот во кој се нуди цел земјоделски насад со домати и пиперки.
Производителот наведува дека станува збор за 3,5 декари под пиперки и уште 2,5 декари под домати, со очекуван род од околу 10 тони домати и шест до седум тони пиперки. Целиот род е понуден за 2.500 евра, при што заинтересираниот купувач би требало сам да го организира берењето.
Ова покажува колку голем проблем може да биде недостигот на сезонски работници. Иако производителите вложуваат значителни средства и труд за да стигнат до берба, на крајот можат да се најдат во ситуација да немаат кој да го собере родот.
Работниците скапи, откупните цени ниски
Од Националната земјоделска мрежа посочуваат дека сезонската работна сила е меѓу најголемите проблеми со кои се соочуваат земјоделците.
Според претседателот на мрежата, Ѓорѓи Каракашев, проблемот дополнително се продлабочува поради ниските откупни цени на земјоделските производи.
Цената на сезонската работна сила, според неговите информации, во моментов се движи од околу 300 до 400 денари за работен час.
Земјоделците, како што се објаснува, немаат ништо против работниците да бидат соодветно платени, но проблемот е што при ниските откупни цени ваквиот трошок често не може да се покрие.
Дополнителен предизвик претставуваат и обврските поврзани со ангажирањето сезонски работници, особено потребата за нивно задолжително осигурување.
Поради комбинацијата од високи трошоци и недостиг на работна сила, дел од производителите се принудени да бараат алтернативни начини за да го пласираат родот.
Сè помалку млади сакаат да работат во земјоделството
Каракашев предупредува и дека проблемот со работната сила може да стане уште посериозен во иднина.
Според него, младите сè помалку се заинтересирани за земјоделска работа, додека поголем дел од оние што сè уште се занимаваат со оваа дејност се од постарите генерации.
Ова создава дополнителен притисок врз земјоделското производство и отвора прашање кој ќе ги обработува и собира земјоделските производи во следните години.
Во исто време, статистичките податоци покажуваат дека земјоделците се соочуваат и со неповолно движење на цените.
Цените во земјоделството во јули биле пониски за 5,5 проценти во споредба со истиот месец минатата година.
Од друга страна, влезните трошоци во земјоделството се зголемиле за 4,1 процент. Кај тековно потрошените средства растот изнесувал 3,7 проценти, додека инвестициите во земјоделството биле повисоки за 8,9 проценти.
Така, земјоделците се најдоа меѓу два притисоци – поголеми трошоци за производство и работна сила, а истовремено пониски цени за земјоделските производи. За дел од нив, токму затоа најисплатливо решение станува купувачот сам да дојде на нива и да си го набере родот.
