Собраниската Комисија за финансирање и буџет денеска ја започнува расправата за Предлог-буџетот за 2027 година, кој е во фаза на второ читање. За предложениот буџет се поднесени повеќе од 300 амандмани, а расправата во Комисијата е предвидено да трае десет дена. Во тој период пратениците ќе ги разгледуваат планираните расходи, приоритетите на државата и предложените измени на документот.
Според владините проекции, во 2027 година државата очекува да оствари приходи од 395,4 милијарди денари, додека вкупните расходи се планирани на 440,4 милијарди денари. Тоа значи дека расходите ќе бидат повисоки од приходите за 45 милијарди денари, колку што изнесува предвидениот буџетски дефицит, односно 3,5 проценти од бруто-домашниот производ.
За капитални инвестиции се предвидени 40,8 милијарди денари, а од даноците се очекува да бидат собрани 223,1 милијарди денари. Еден од најголемите делови од буџетските средства ќе биде насочен кон социјалните трансфери, за кои се планирани вкупно 220,8 милијарди денари. Од нив, дури 123,8 милијарди денари се наменети за исплата на пензиите.
Државата ја очекуваат и големи обврски за отплата на долговите
Покрај финансирањето на редовните државни потреби, во текот на 2027 година ќе треба да се обезбедат значителни средства и за сервисирање на јавниот долг. Вкупните обврски за отплата на долгот се проценети на 124,6 милијарди денари, од кои 46,5 милијарди денари се однесуваат на надворешниот долг.
Меѓу најзначајните обврски што доспеваат за плаќање е еврообврзницата во вредност од 500 милиони евра, издадена во 2023 година, која треба да се отплати во наредната година.
За да ги покрие планираниот буџетски дефицит и достасаните обврски, Владата предвидува дополнително задолжување и на домашниот и на меѓународниот финансиски пазар.
Планот предвидува домашно задолжување од 36,3 милијарди денари, како и обезбедување дополнителни 60 милијарди денари преку едногодишни државни хартии од вредност. Задолжувањето на странските пазари, пак, е проектирано на 86,8 милијарди денари.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска, презентирајќи го буџетот на 30 октомври, истакна дека главната цел е да се зачува стабилноста на јавните финансии, постепено да се намалува буџетскиот дефицит и да се создадат услови за економски раст и подобрување на животниот стандард на граѓаните.
Таа посочи дека буџетот е изготвен во период на неизвесни меѓународни економски случувања. Поради тоа, при неговата подготовка, како што нагласи министерката, особено внимание било посветено на реалното планирање на приходите и на контролата на јавните расходи.
Пари за повисоки плати, социјална заштита, здравство и одбрана
Во буџетот за 2027 година се предвидени средства и за зголемување на платите во јавниот сектор, како и за финансирање на социјалната заштита, здравството и одбраната.
За социјална заштита се планирани 14,3 милијарди денари, додека за мерки за вработување се издвоени 2,9 милијарди денари. Здравствениот сектор треба да добие дополнителни 3,9 милијарди денари во споредба со средствата предвидени за тековната година.
Во однос на одбраната, предвидено е издвојување во висина од два проценти од бруто-домашниот производ, согласно обврските што произлегуваат од членството на Македонија во НАТО.
Финансиска поддршка се планира и за општините. Нивните буџети се очекува да бидат поддржани со трансфери од околу 36 милијарди денари, кои ќе се реализираат преку блок-дотации и дотации од приходите од данокот на додадена вредност.
Продолжуваат големите инфраструктурни проекти
Во инфраструктурниот дел, министерката Димитриеска Кочоска најави дека ќе продолжи реализацијата на повеќе значајни проекти во патната и железничката мрежа.
Меѓу автопатските делници за кои се планира продолжување на активностите се Кичево–Букојчани, Кичево–Охрид и Скопје–Блаце, како и проектите поврзани со Коридорите 8 и 10Д.
Планирани се и вложувања во подобрување на железничката инфраструктура, изградба и реконструкција на локални патишта, зголемување на енергетската ефикасност на јавните објекти, како и воведување брз автобуски превоз во Скопје.
Министерката појасни и дека средствата за Јавното претпријатие за државни патишта веќе нема да се планираат директно во државниот буџет. Причината е тоа што претпријатието самостојно ги обезбедува финансиските средства потребни за своето работење.
Покрај расправата за Предлог-буџетот, во Собранието денеска ќе се одржат и комисиски расправи за предложените измени на Законот за рибарство и аквакултура, кои се поднесени по скратена постапка.
Предлог-законот е ставен на дневен ред на Комисијата за земјоделство, шумарство и водостопанство, како и на Законодавно-правната комисија.
