Основното јавно обвинителство Скопје поднесе обвинение против осум лица за злоупотреба на службената положба и овластување во случај поврзан со набавката на видеолотариски терминали за „Државна лотарија“.
Според обвинението, со преземените дејствија на акционерското друштво му била нанесена материјална штета од 507.632.173 денари, односно повеќе од 8,2 милиони евра.
Обвинителството во официјалното соопштение не ги наведува имињата на обвинетите, туку ги опишува според функциите што ги извршувале во периодот опфатен со истрагата. Според јавно достапните информации, станува збор за поранешниот генерален директор на „Државна лотарија“ Перпарим Бајрами, поранешниот прв вицепремиер Артан Груби, поранешниот генерален секретар на Владата Методија Димовски, како и тогашниот претседател и членови на Надзорниот одбор – Скендер Мехмети, Бојан Јанев, Башким Авдији, Фатмир Рамаданоски и Александар Димитријоски.
Како започнала спорната набавка?
Според обвинителниот акт, осумтемина во текот на 2023 и 2024 година преземале повеќе меѓусебно поврзани дејствија со кои, според Обвинителството, ги пречекориле своите службени овластувања и должности.
Обвинителството тврди дека обвинетите биле свесни оти „Државна лотарија“ немала право самостојно да приредува електронски игри на среќа преку видеолотариски терминали на територијата на државата.
Во обвинението се посочува дека тоа право уште во 2013 година било внесено како непаричен влог при основањето на друштвото „Државна видеолотарија на Република Македонија – Касинос Аустриа“. Влогот бил проценет на 6.244.898 евра, а „Државна лотарија“ во замена се стекнала со 51 процент од основната главнина.
И покрај тоа, според Обвинителството, тогашниот генерален директор Перпарим Бајрами на 9 мај 2023 година доставил информација до тогашниот генерален секретар на Владата Методија Димовски за потребата да се преземат активности за самостојно приредување електронски игри на среќа.
Во документот било наведено дека вредноста на планираната набавка претставува 42 проценти од сметководствената вредност на имотот на друштвото и дека станува збор за голема зделка за која било потребно одобрение од Надзорниот одбор.
Одлуката стигнала и до Владата
Обвинителството тврди дека на 6 јуни 2023 година, Методија Димовски ја предложил информацијата како дополнување на дневниот ред на владина седница.
Според обвинителниот акт, тој наместо документот да го врати до подносителот или да го проследи до надлежниот орган, го ставил во процедура за разгледување.
Во случајот како второобвинет е опишан Артан Груби. Според Обвинителството, тој имал реално влијание врз управувањето со „Државна лотарија“ и претседавал со седница на Владата во својство на Собрание на акционери на друштвото.
Обвинителството тврди дека Груби предложил дополнетата точка да биде усвоена иако, според обвинителниот акт, бил свесен дека Владата како Собрание на акционери немала надлежност да донесе таква одлука.
Информацијата потоа била усвоена, по што „Државна лотарија“ била задолжена да започне активности за самостојно приредување електронски игри на среќа и да спроведе јавна набавка на видеолотариски терминали.
Во случајот се опфатени и членовите на Надзорниот одбор
Обвинителството ги товари и тогашниот претседател и четворицата членови на Надзорниот одбор.
Според обвинението, тие знаеле дека законската процедура не била испочитувана, но сепак донеле одлука со која го одобриле започнувањето на јавната набавка, која била третирана како голема зделка.
Набавката потоа била реализирана, а со преземените финансиски обврски за нејзино плаќање, според Обвинителството, на „Државна лотарија“ ѝ била предизвикана штета од 507,6 милиони денари.
Станува збор за сума од повеќе од осум милиони евра, што случајот го прави еден од позначајните предмети поврзани со работењето на државната компанија.
Побарани различни мерки за обвинетите
За Перпарим Бајрами, кој според Обвинителството и понатаму е недостапен за органите на прогонот, обвинителот побарал 30-дневен притвор. Мерката би започнала да се извршува доколку биде пронајден и лишен од слобода.
За Артан Груби е предложено продолжување на куќниот притвор, како и продолжување на мерките за привремено одземање на патната исправа и забрана за издавање нова исправа со која би можел да ја премине државната граница.
За останатите обвинети се бараат мерки на претпазливост, меѓу кои периодично јавување во суд, привремено одземање на патните исправи и забрана за воспоставување или одржување контакти со определени лица.
Обвинението сега треба да помине низ судска оценка, а постапката допрва ќе продолжи пред надлежните институции.
Важно е да се нагласи дека самото поднесување обвинение не значи дека обвинетите се виновни. Сите лица се сметаат за невини сè додека нивната вина не биде утврдена со правосилна судска пресуда.
