На прв поглед може да изгледа како обичен грч, болка или благ оток на ногата, но во некои случаи токму овие симптоми може да бидат предупредување за сериозна и потенцијално животозагрозувачка состојба.
Станува збор за длабока венска тромбоза (ДВТ) – заболување при кое во длабоките вени, најчесто на нозете, се создава крвен згрутчок. Доколку не се открие и лекува навреме, постои ризик згрутчокот да се одвои и преку крвотокот да стигне до белите дробови, предизвикувајќи белодробна емболија – состојба која бара итна медицинска интервенција.
Она што ја прави длабоката венска тромбоза особено опасна е тоа што кај дел од пациентите може да се развива без јасно изразени симптоми, па проблемот се открива дури кога веќе настанале сериозни компликации.
Симптоми што можат да укажуваат на длабока венска тромбоза
Најчесто првиот знак е оток само на едната нога. Тој може да биде проследен со болка, чувство на тежина, грчеви или осетливост, особено во пределот на листот.
Кај некои лица кожата на зафатеното место станува црвеникава или добива синкаво-виолетова боја, а ногата е потопла на допир во споредба со другата.
Сепак, лекарите предупредуваат дека кај одредени пациенти тромбозата може да се развие без никакви очигледни симптоми, што дополнително ја отежнува навремената дијагноза.
Како се создава крвниот згрутчок?
Тромбот најчесто се формира кога протокот на крв е забавен или кога е нарушен природниот механизам на згрутчување.
Ризикот се зголемува по хируршки интервенции, повреди, инфекции, како и по подолги периоди на мирување, долго седење или лежење.
Поголем ризик имаат:
- лица постари од 60 години;
- бремени жени;
- пушачи;
- лица со прекумерна телесна тежина;
- пациенти со малигни заболувања, срцева слабост или хронични воспалителни заболувања на цревата;
- лица кои користат хормонска терапија или контрацептивни таблети;
- лица со наследни нарушувања на згрутчувањето на крвта или семејна историја на тромбоза.
Кога состојбата станува опасна по живот?
Најголемата опасност се јавува кога крвниот згрутчок ќе се одвои од вената и ќе стигне до белите дробови. Тоа може да доведе до белодробна емболија, која бара итен лекарски третман.
Симптоми кои бараат веднаш да се побара итна медицинска помош се:
- ненадејно отежнато дишење;
- силна болка во градите што се засилува при дишење или кашлање;
- забрзано дишење и забрзана работа на срцето;
- вртоглавица или губење на свеста;
- искашлување крв.
Појавата на кој било од овие симптоми не смее да се игнорира, бидејќи навремената реакција може да спаси живот.
Можни компликации
Освен белодробната емболија, длабоката венска тромбоза може трајно да ги оштети вените. Кај дел од пациентите се развива посттромботичен синдром, кој предизвикува хронична болка, постојан оток, промени на кожата и појава на рани што тешко зараснуваат.
Лекувањето најчесто се спроведува со антикоагулантна терапија – лекови кои ја намалуваат способноста на крвта да се згрутчува и го намалуваат ризикот од создавање нови тромби. Поради можноста од крвавење, терапијата задолжително се спроведува под лекарски надзор.
Како да го намалите ризикот?
Според експертите, превенцијата има клучна улога во намалување на ризикот од длабока венска тромбоза.
Се препорачува:
- да избегнувате долго седење и неподвижност;
- при подолги патувања со автомобил или авион редовно да станувате и да ги раздвижувате нозете;
- да одржувате здрава телесна тежина;
- редовно да бидете физички активни;
- да престанете со пушење.
Иако длабоката венска тромбоза често поминува незабележано, навременото препознавање на симптомите и брзата медицинска реакција можат да спречат сериозни последици и да го намалат ризикот од животозагрозувачки компликации.
