Најновите сезонски пресметки на Европскиот центар за среднорочни временски прогнози (ECMWF) покажуваат интересен развој на временските услови во наредните месеци. Според прогнозата, која се темели на ансамбл од 51 нумеричка симулација, крајот на летото, есенскиот период и првите месеци од зимата имаат зголемена веројатност да бидат потопли од вообичаениот климатски просек.
Овие прогнози се особено значајни бидејќи се однесуваат на подолг временски период и не се фокусираат на конкретен ден или недела, туку на пошироките атмосферски и океански процеси кои можат да влијаат врз времето во регионот.
Во последната деценија, сезонските модели во голема мера укажуваат на тренд на пораст на температурите, додека прогнозирањето на врнежите останува многу посложено. И оваа година ситуацијата е интересна поради истовременото развивање на неколку големи климатски процеси кои можат меѓусебно да се надополнуваат.
Еден од најважните фактори е можниот развој на нова епизода на Ел Нињо во рамките на ENSO циклусот во тропскиот дел на Тихиот Океан. Покрај него, внимание привлекува и состојбата на северниот Атлантик, кој и понатаму има исклучително високи температури, како и температурата на Средоземното и Јадранското Море.
Морската површина во овие области влегува во есенскиот период со голема количина акумулирана топлина. Тоа е важно затоа што топлото море може да претставува дополнителен извор на енергија и влага за атмосферските системи кои се развиваат над регионот.
Сепак, сезонските прогнози не можат однапред да кажат какво ќе биде времето во конкретен ден. Наместо тоа, тие ги анализираат големите климатски фактори и нивното меѓусебно влијание. Кога повеќе независни показатели ќе покажат сличен сигнал, метеоролозите можат со поголема сигурност да проценат во која насока би можело да се движи сезоната.
Доколку Ел Нињо продолжи да се засилува во текот на есента, како што во моментот укажуваат одредени океански и атмосферски показатели, неговото влијание би можело поизразено да се почувствува во текот на ноември и декември.
Истовремено, топлото Средоземно Море може да продолжи да игра значајна улога во развојот на циклонските системи. Поголемата количина топлина и влага во атмосферата создава услови за потенцијално поинтензивни временски процеси, па и оваа есен се очекува да има периоди на стабилно време, но и епизоди со пообилни врнежи и изразени временски непогоди.
Тоа значи дека не станува збор само за прашањето дали просечната температура ќе биде повисока. Важна е и динамиката на атмосферата, односно начинот на кој ќе се менуваат воздушните маси и атмосферските системи.
Поголемата количина енергија достапна во атмосферата и топлите морски површини би можеле да бидат меѓу факторите кои ќе го одбележат вториот дел од годината.
Септември би можел да донесе уште летни услови
Според сезонските сигнали, септември има потенцијал повеќе да потсетува на продолжение на летото отколку на типичен почеток на есенскиот период.
Причина за тоа е и фактот што температурата на морската вода во Средоземното и Јадранското Море би можела да остане над климатскиот просек. Топлото море во такви услови продолжува да биде значаен извор на топлина и влага, што може да влијае врз атмосферските процеси и создавањето циклонски системи.
Затоа, иако може да има сончеви и стабилни периоди, не е исклучено повремено да се појавуваат и нагли промени на времето, особено при преминување на атмосферски фронтови.
Што покажуваат првите сигнали за зимата?
Кога станува збор за почетокот на климатолошката зима, сезонскиот модел засега укажува на можност температурите да останат над просекот.
Но, тоа не значи дека зимата ќе помине без студени периоди или дека нема да има снег и ниски температури. Сезонската прогноза за потопла зима се однесува на просечните услови во подолг период, а не на отсуство на краткотрајни студени продори.
Напротив, во услови на поизразена атмосферска динамика може да има чести промени на воздушните маси. Потоплите југозападни струења би можеле да се менуваат со краткотрајни, но значително постудени продори на воздух од север и североисток.
Токму таквите промени можат да донесат брзи премини од релативно топло време кон значително пониски температури.
Во ваква атмосферска поставеност може да дојде и до поголемо меандрирање на млазната струја, што влијае врз движењето на фронталните системи и воздушните маси над Европа.
Затоа, првите сезонски прогнози не упатуваат на едноставна слика на „топла зима“, туку на период во кој просечните температури би можеле да бидат над вообичаените, но истовремено да има и нагли временски пресврти.
Со оглед на тоа што станува збор за долгорочна сезонска прогноза, нејзините сигнали ќе треба да се следат и во наредните месеци. Со приближувањето кон есента и зимата, новите пресметки на моделите ќе дадат појасна слика за тоа колку навистина ќе биде топла сезоната и колку често регионот би можел да се соочува со краткотрајни студени продори и поинтензивни временски процеси.
