Нинела Радичевиќ, мајката на Ана Божовиќ, едно од девојчињата убиени во масакрот во основното училиште „Владислав Рибникар“ во Белград, повторно ја отвори темата за иднината на Коста К., момчето кое го изврши злосторството. Таа побара од српските власти и правосудните институции конечно да објаснат какви планови имаат за неговото понатамошно сместување, особено затоа што следното лето ќе наполни 18 години.
Радичевиќ предупредува дека веќе три и пол години нема јасен одговор на прашањето што ќе се случи со него кога ќе стане полнолетен. Според неа, државата досега не понудила конкретно законско решение за долгорочното сместување на лице кое извршило вакво злосторство, поради што семејствата на жртвите и понатаму се соочуваат со неизвесност.
„Клучното прашање за оние што се моментално на власт е дали државата донела некаква законска регулатива. Веќе три и пол години немаме решение за тоа што ќе се прави со него, не постои одредба за долгорочно сместување на сторител од ваков вид. Што се презема во врска со ова?“, праша таа во интервју за новинската агенција „ФоНет“.
Како особено важен момент го посочи неговото претстојно полнолетство. Коста К. во моментов е сместен во Клиниката за неврологија и детска психијатрија, но, според Радичевиќ, со наполнувањето на 18 години повеќе нема да може да престојува во оваа установа.
„Следното лето тој полни 18 години, што значи дека повеќе нема да може да престојува во Клиниката за неврологија и детска психијатрија. Што планира државата да прави со него? Дали постои некакво решение?“, праша мајката на убиената Ана.
Таа изрази незадоволство и од условите во кои момчето моментално престојува, оценувајќи дека тие не претставуваат вистинска казна за она што го направило. Според нејзиното мислење, неговата изолираност и фактот што е сам, без контакт со други лица, му овозможуваат услови во кои не ги чувствува тешкотиите со кои се соочуваат пациентите во психијатриските установи.
„Условите во кои се чува, всушност, се одлични за него. Тој не се соочува со вистинска казна за своите постапки. Сам е и добива книги, не е во друштво на други лица, па затоа не ги чувствува тешкотиите на животот во психијатриска клиника. Тој е изолиран, сам и безбеден – што значи дека, за него, не постои никаква казна“, изјави Радичевиќ.
Таа додаде дека, според нејзиното мислење, ниту престојот во затворена установа не го доживува како казна.
„За него, тоа што е затворен не претставува казна. На крајот на краиштата, тој токму тоа го сакаше – и самиот го кажа тоа. Затоа, не ми е јасно како никој не се занимава со ова прашање“, посочи таа.
Радичевиќ смета дека случајот „Рибникар“ постепено исчезнува од вниманието на јавноста, но и од агендата на надлежните институции, иако семејствата на убиените деца сè уште чекаат одговори и разрешување на повеќе отворени прашања.
Според неа, се создава впечаток дека случајот е завршен и дека сите проблеми се решени, но реалноста е сосема поинаква.
„Сè повеќе доаѓам до заклучок дека веќе никој не се интересира за нашиот случај ’Рибникар‘, или можеби се претпоставува дека сè е решено како што треба. За ’Рибникар‘ владее целосен молк“, изјави мајката на Ана.
Дополнителна загриженост кај неа предизвикала и евакуацијата на Клиниката за неврологија и детска психијатрија, која била спроведена поради дефект во објектот. Таа посочува дека нема доволно информации за тоа што ќе се случува понатаму со Коста К., кој е сместен во оваа институција.
Радичевиќ прашува како ќе биде решен неговиот статус доколку се утврди дека болницата има сериозни безбедносни проблеми и повеќе не ги исполнува условите за безбеден престој. Воедно, таа реагира на ставот на Министерството за здравство, од каде што, според нејзиното сведоштво, било посочено дека немаат одговорност за евакуацијата, бидејќи директорката ја презела одлуката на сопствена иницијатива.
„Ако се тврди дека безбедноста на таа болница е трајно нарушена – односно дека таа едноставно не е безбедна – што ќе биде со него? Како е можно, одеднаш, ова веќе да не е проблем? Министерството за здравство вели: ’Ние немаме ништо со ова, директорката го направи тоа на своја иницијатива‘“, изјави таа.
Мајката на убиената девојка се сомнева и дека одговорноста за решавањето на проблемот може да се префрла од една управа на друга. Таа очекува дека раководството што ќе замине може да ја обвинува новата управа, додека новите одговорни лица ќе се повикуваат на одлуките на нивните претходници.
„Природно, новата управа ќе ја обвинува старата. Старата управа ќе рече: ’Не прашувајте мене – прашајте ги луѓето за кои гласавте на 25 октомври‘. Нешто во целава приказна не ми штима. Не знам дали сум само параноична – со оглед на проблемите со кои се соочувам веќе три и пол години – но сум многу скептична во врска со целата работа“, рече Радичевиќ.
Покрај прашањето за иднината на Коста К., таа се осврна и на судските постапки против неговите родители. Како што наведува, семејствата на жртвите веќе една година чекаат одлука на Апелациониот суд во граѓанската постапка, додека во кривичната постапка, по изрекувањето на пресудата во мај, до ноември немало никаков понатамошен напредок.
Според неа, станува збор за еден од најзначајните кривични предмети во Србија, кој може да создаде правен преседан. Поради сериозноста на случајот, таа смета дека Апелациониот суд не треба да го третира како обичен предмет што ќе чека на ред, туку треба да постапува со поголема итност.
„Ова е еден од најзначајните кривични предмети во земјата – предмет што создава преседан – па сигурно некој во Апелациониот суд би требало да се запраша: ’Чекајте, дали ова е само уште еден предмет што завршува на дното на купот, чекајќи го својот ред, или не би требало да се решава преку забрзана постапка?‘“, праша таа.
Особено остри критики Радичевиќ упати и за начинот на кој се третираат семејствата на убиените деца во граѓанските постапки. Таа откри дека родителите морале да поминат низ психолошки и други вештачења со цел да се процени интензитетот на нивната емоционална болка предизвикана од загубата на децата.
За неа, ваквата постапка претставува дополнително понижување и непотребно изложување на семејствата на нови трауматични искуства.
„Во граѓанската постапка моравме да се подложиме на вештачења – проценки за да се квантифицира големината на нашата болка поради убиството на нашите деца. Тоа е навистина криминално; дали ова навистина беше неопходно? А сепак, никој не рече ни збор“, заклучи Нинела Радичевиќ.
Со своето обраќање, мајката на убиената Ана повторно потсети дека, и покрај изминатото време, за семејствата на жртвите случајот „Рибникар“ не е завршен. Тие и понатаму бараат институционални одговори, јасни одлуки за иднината на момчето кое го изврши масакрот, како и побрзо завршување на судските постапки поврзани со трагедијата.








