За Тим Ендрјус, трансплантацијата на генетски модифициран свински бубрег не била само медицински експеримент, туку обид да добие дополнително време додека го чека органот што можел да му го промени животот.
Американецот бил соочен со можност да чека и до седум години за соодветен човечки бубрег. Во меѓувреме, неговата здравствена состојба барала редовна дијализа. Токму поради тоа, лекарите од „Мас џенерал Бригам“ во Бостон се одлучиле на исклучително сложена процедура – трансплантација на генетски модифициран бубрег од свиња.
Резултатот бил значаен за медицината. Свинскиот бубрег функционирал во неговото тело цели 271 ден, односно приближно девет месеци. Според медицинскиот тим, тоа е најдолгиот досега забележан период на функционирање на ваков трансплантиран орган кај човек.
Но, за самиот Ендрјус најважниот резултат не бил рекордот.
Тоа биле месеците во кои не морал да оди на дијализа.
„Времето ми истекуваше, што е навистина депресивно“, изјавил Ендрјус, опишувајќи ја ситуацијата во која се наоѓал пред трансплантацијата.
Можноста да добие свински бубрег ја доживеал како надеж во период кога опциите му станувале сè поограничени.
„Најважна е надежта. Тоа е шанса да се симнете од машината и да го живеете својот живот“, рекол тој.
Чекањето можело да трае со години
Одлуката на Ендрјус станува појасна ако се земе предвид недостигот на човечки органи за трансплантација. На пациентите во неговата ситуација лекарите можеле да им кажат дека за човечки бубрег би можеле да чекаат и до седум години.
Истовремено, според податоците наведени во извештајот, просечното преживување кај пациентите кои се зависни од дијализа е околу пет години.
Проблемот не се однесува само на еден пациент. Во САД приближно 100.000 луѓе чекаат трансплантација на бубрег, додека годишно се извршуваат околу 25.000 трансплантации.
Големиот јаз меѓу бројот на пациенти кои имаат потреба од орган и бројот на достапни бубрези е една од причините поради кои научниците со години ја истражуваат ксенотрансплантацијата.
Ксенотрансплантација е медицинска постапка при која орган, ткиво или клетки од еден животински вид се користат кај друг вид. Во овој случај, станува збор за обид свински бубрег да функционира во човечки организам.
Д-р Леонардо Риела од „Мас џенерал Бригам“ смета дека ваквиот пристап во иднина би можел да обезбеди драгоцено време за пациенти кои немаат жив човечки дарител.
Според него, медицинскиот тим настојува да создаде нова можност за луѓето кои немаат доволно опции, а ксенотрансплантацијата би можела да стане едно од решенијата за пациентите кои не можат да добијат орган од жив донатор.
Свинскиот бубрег морал да биде драстично изменет
Еден од најголемите проблеми кај ваквата трансплантација е имунолошката реакција на човечкото тело.
Имунолошкиот систем природно го препознава свинскиот орган како нешто туѓо. Без соодветни промени, организмот би можел да започне силен имунолошки одговор и да го нападне трансплантираниот орган.
Токму затоа научниците користат генетски модифицирани свињи чии органи се подготвуваат со цел да бидат поприфатливи за човечкиот организам.
Во случајот на Ендрјус, бубрегот потекнувал од мала свиња од Јукатан и бил добиен од животно со дури 69 геномски промени.
Целта на овие генетски интервенции е да се отстранат или изменат карактеристиките на свинските клетки кои човечкиот имунолошки систем би можел да ги препознае како сериозна закана.
И покрај внимателната подготовка, проблемите не изостанале.
Уште во почетната фаза кај Ендрјус биле забележани знаци дека организмот реагира на трансплантираниот орган. Лекарите успеале да ја контролираат реакцијата со промени во терапијата и да го одржат бубрегот функционален.
Но, по приближно шест месеци се појавил нов проблем.
Крвните садови во трансплантираниот бубрег започнале да се влошуваат. Потоа се развило воспаление, а функцијата на органот постепено почнала да опаѓа.
Интересно е што лекарите не откриле антитела кои директно го напаѓале свинскиот бубрег. Тоа дополнително покажува колку е сложена реакцијата на човечкиот организам на орган од друг животински вид.
Во медицинскиот труд објавен во „Лансет“, лекарите наведуваат дека случајот истовремено го покажува потенцијалот на ксенотрансплантацијата, но и предизвиците што сè уште треба да се надминат за ваквите трансплантации да станат пошироко применливи.
271 ден без дијализа, па нова шанса
Иако свинскиот бубрег на крајот не можел да остане трајно решение, тој му обезбедил нешто исклучително важно на Ендрјус – дополнително време.
По 271 ден функционирање на трансплантираниот орган, тој повторно морал да се врати на дијализа. На дијализа поминал уште 82 дена.
Потоа дошол моментот што го чекал.
Ендрјус во јануари годинава добил човечки бубрег и бил подложен на нова трансплантација. Според медицинскиот тим, човечкиот орган оттогаш функционира без проблеми.
За медицината, неговиот случај претставува важен податок во истражувањето на ксенотрансплантацијата. За самиот Ендрјус, пак, генетски модифицираниот свински бубрег одиграл поинаква улога – не бил конечниот одговор, туку мост до човечкиот орган што му бил потребен.
Токму ваквите случаи ја одржуваат надежта дека во иднина генетски модифицираните животински органи би можеле да помогнат во намалувањето на огромниот недостиг на органи за трансплантација и да им дадат дополнително време на пациентите кои денес со години чекаат за човечки донор.
