Глечерот Твајтс во Западен Антарктик, познат како „глечер на судниот ден“, повторно е во центарот на вниманието на научниците. Нови истражувања укажуваат дека неговото топење во текот на 21 век може да биде поинтензивно отколку што претходно се проценувало, а последиците од неговото целосно распаѓање би можеле да бидат сериозни за крајбрежните подрачја ширум светот.
Станува збор за еден од најголемите и најбрзо топечките глечери во светот. Доколку целиот глечер некогаш се стопи, придонесот кон порастот на глобалното ниво на морето би можел да достигне околу 65 сантиметри. Сепак, тоа не е сценарио што се очекува да се случи одеднаш, туку процес што би се одвивал во текот на долг временски период.
НОВИОТ МОДЕЛ ОТКРИВА ЗОШТО ГЛЕЧЕРОТ Е ОСОБЕНО РАНЛИВ
Истражувачи од Универзитетот во Калифорнија, Ирвин, и Лабораторијата за млазен погон на НАСА развиле компјутерски модел со кој подетално ги анализирале процесите што се случуваат во глечерот Твајтс.
Еден од клучните проблеми е обликот на подлогата под мразот. Топлата длабинска океанска вода го нагризува ледениот гребен од долната страна. Овој гребен плови на морската површина и делува како природна кочница, забавувајќи го движењето на мразот од копното кон океанот.
Доколку таа ледена бариера ослабне или исчезне, поголеми количества мраз би можеле побрзо да се движат кон морето, што дополнително би придонело за неговото покачување.
КОЛКУ МОЖЕ ДА ПОРАСНЕ НИВОТО НА МОРЕТО ДО 2100 ГОДИНА?
Според проценката наведена во извештајот, топењето на глечерот Твајтс би можело да придонесе за пораст на нивото на морето од околу три сантиметри до 2100 година. Тоа е значително помалку од околу 65 сантиметри, колку што би можел да биде придонесот доколку еден ден се стопи целиот глечер.
Разликата е важна: научниците не предвидуваат дека нивото на морето ќе се покачи за 65 сантиметри само до крајот на овој век поради Твајтс. Станува збор за потенцијалната последица од целосното губење на глечерот во долгорочна перспектива.
ЗОШТО СЕ СТРАВУВА ДЕКА ПРОЦЕСОТ ТЕШКО ЌЕ СЕ ЗАПРЕ?
Дополнителни истражувања, објавени во научното списание Geophysical Research Letters, укажуваат дека топењето на Твајтс не би било лесно да се запре дури ни во сценарио со значително заладување на океанот.
Причината е што ледените маси и океанот реагираат бавно на промените. Енергијата акумулирана во океанот и сложената структура на глечерот можат да придонесат процесот да продолжи долго време, дури и ако условите почнат да се менуваат.
Порастот на нивото на морето претставува сериозна закана за ниските крајбрежни подрачја, каде што живеат милиони луѓе и се наоѓа важна инфраструктура. Сепак, точната брзина на идното топење и неговото влијание зависат од повеќе фактори, вклучувајќи ги температурата на океанот и промените во ледената покривка на Антарктикот.
