Брисел разгледува предлози за промена на системот за пристапување кон ЕУ, кој се користи уште од Студената војна, со цел да се забрза влезот на Украина во блокот преку контроверзен „двослоен модел“. Иако предлогот е во почетна фаза, веќе предизвикува длабока нелагодност меѓу европските престолнини поради можните последици за интегритетот на Унијата и за другите кандидати.
Клучни точки од предлогот:
- Украина би можела да се приклучи на ЕУ со ограничени права на одлучување, без гласање на лидерските состаноци и во министерските совети.
- Пристапот до единствениот пазар, земјоделските субвенции и финансиска поддршка би бил постепен и условен.
- Планот е дел од нацрт на мировен договор од 20 точки, кој предвидува пристап во ЕУ до 2027 година, иако експертите проценуваат дека Киев би имал потреба од децении за целосно исполнување на критериумите.
Нелагодност и поделби во ЕУ:
- Дипломати предупредуваат дека ова е „стапица поставена од Путин и Трамп“, со ризик за единството на Унијата.
- Унгарија моментално блокира напредокот на Украина во постојниот процес на пристапување. САД би можеле да ја принудат Будимпешта да попушти.
- Голем дел од членките на ЕУ се против мерки кои би создале двослоен систем, со што би се нарушиле правилата договорени во 1993 година.
Последици за другите кандидати:
- Црна Гора, Албанија и другите држави кои се во процесот би можеле да бидат незадоволни од „олеснетиот“ пристап на Украина.
- Прашања се отвораат и за соседните земји, како Босна и Херцеговина, Турција, и за земјите од Европскиот економски простор како Норвешка.
Европските функционери предупредуваат дека ваков „брз пат“ за Украина може да отвори Пандорина кутија со непредвидливи политички и стратешки ризици за Унијата, но во исто време го сметаат за клучен елемент во мировниот договор и безбедносната гаранција за Киев.
