Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во обраќањето на Светскиот економски форум во Давос порача дека светот влегол во фаза на трајни и длабоки промени, а Европа мора тоа јасно да го признае и соодветно да реагира. Според неа, обидите да се „купи време“ или надежта дека глобалните односи ќе се вратат на старите шеми нема да ги решат постојните структурни слабости на Унијата.
Таа потсети дека духот на дијалог, како основна идеја на првиот состанок во Давос во 1971 година, денес е поважен од кога било, во време кога светот е поразделен и понестабилен. Иако реалноста е значително поинаква од минатото, фон дер Лајен смета дека геополитичките потреси може да се претворат во можност за Европа.
Според неа, Европа се соочува со „сеизмичка промена“ која не смее да се игнорира. Токму таа промена, како што нагласи, е можност, но и неопходност, за изградба на нов облик на европска независност. Брзината и обемот на глобалните промени ја принудуваат Европа да дејствува решително и без одлагање.
Фон дер Лајен истакна дека носталгијата е човечка, но дека таа не може да го врати стариот светски поредок. Ако промената е трајна, тогаш и европскиот одговор мора да биде траен. Според неа, време е Унијата да ја искористи оваа историска можност и да ја зацврсти својата политичка, економска и безбедносна самостојност.
Осврнувајќи се на актуелните тензии поврзани со Гренланд, таа нагласи дека Европа ги дели безбедносните цели на САД во арктичкиот регион, но потенцираше дека безбедноста таму може да се гарантира само преку заедничка соработка. Во тој контекст, предупреди дека најавите за дополнителни царини се грешка, особено меѓу долгогодишни сојузници.
Таа потсети дека ЕУ и САД постигнаа трговски договор минатото лето и дека договорите мора да се почитуваат. Според неа, и во политиката и во бизнисот, ракувањето меѓу партнери мора да значи доверба и стабилност. Европа ги смета Американците не само за сојузници, туку и за пријатели, но предупреди дека сегашните потези можат да ги турнат односите во опасна надолна спирала од која би имале корист само противниците на Западот.
Фон дер Лајен најави дека одговорот на Европската Унија ќе биде цврст, обединет и соодветен, но истовремено и стратешки. Како дел од тоа, ЕУ работи на сеопфатен пакет за безбедноста на Арктикот, кој вклучува јасен став дека суверенитетот и територијалниот интегритет на Гренланд и Данска не се предмет на преговори. Пакетот предвидува и европска инвестициска поддршка за развој на гренландската економија и инфраструктура, како и зајакнување на безбедносните партнерства со Велика Британија, Канада, Норвешка и Исланд.
Според неа, Европа мора да се приспособи на новата безбедносна архитектура и реалностите со кои се соочува денес. Затоа, Европската Унија подготвува нова безбедносна стратегија, која треба да биде објавена подоцна оваа година. Во нејзиното срце ќе биде принципот дека суверените народи сами треба да одлучуваат за својата иднина.
Паралелно со безбедносните прашања, фон дер Лајен зборуваше и за новите трговски партнерства на ЕУ. Таа го истакна договорот ЕУ–Меркосур, кој создава најголема зона на слободна трговија во светот, како и напредокот во разговорите со Мексико, Индонезија, Швајцарија, Австралија, Филипините, Тајланд, Малезија и други земји.
Таа најави и скорешна посета на Индија, нагласувајќи дека ЕУ е на чекор до историски трговски договор кој би опфатил пазар од околу две милијарди луѓе и речиси една четвртина од глобалниот БДП. Според неа, тоа би ѝ донело значајна стратешка предност на Европа и би ја поврзало со една од најдинамичните економии во светот.
Фон дер Лајен нагласи дека Европа има сè што ѝ е потребно за да привлече инвестиции, таленти и иновации. Таа најави нов пристап на Европската комисија за создавање единствена европска корпоративна рамка, наречена „ЕУ Инкорпорирана“, која ќе обезбеди едноставни и унифицирани правила за работење низ целата Унија.
Дополнително, таа се осврна и на создавањето на Унија за штедење и инвестиции, како и на поврзан и достапен енергетски пазар, што според неа ќе го поттикне економскиот раст, ќе донесе конкретни придобивки за граѓаните и ќе ја зајакне европската независност.
Во контекст на безбедноста, фон дер Лајен повторно ја осуди руската агресија врз Украина, нагласувајќи дека и по речиси четири години, Москва не покажува волја за мир, туку ги засилува нападите. Таа порача дека војната мора да заврши и дека Европа ќе продолжи цврсто да стои зад Украина сè додека не се постигне праведен и траен мир, соработка која, како што рече, ќе продолжи и со САД.
