ФОН ДЕР ЛАЈЕН ВО СКОПЈЕ: Брисел со јасни барања, но и нови можности за Македонија на европскиот пат
Посетата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на Западен Балкан доаѓа во момент кога земјите од регионот се наоѓаат во различни фази од процесот на приближување кон Европската Унија. Според Европската комисија, нејзината турнеја од 30 септември до 2 октомври е насочена кон следните чекори за напредување на европскиот пат и процесот на постепена интеграција, со поддршка од Планот за раст вреден 6 милијарди евра за Западен Балкан.
Во Скопје, главното внимание се очекува да биде насочено кон реформите и исполнувањето на преземените обврски. Особено значајно прашање остануваат уставните измени, кои од страна на ЕУ се посочуваат како неопходен чекор за формално започнување на пристапните преговори. Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, во јуни истакна дека усвојувањето на потребните уставни измени останува патот кон формалниот почеток на преговорите.
Покрај ова, од Македонија се очекува продолжување на реформите во областите поврзани со владеењето на правото, функционирањето на демократските институции, јавната администрација и борбата против корупцијата. Европската комисија во својот последен извештај за владеење на правото ги опфаќа и овие области како дел од оценката за Северна Македонија.
Од друга страна, за Скопје значајна е можноста за продлабочување на постепената интеграција со ЕУ и пред полноправното членство. Токму постепената интеграција е меѓу темите на актуелната турнеја на Фон дер Лајен, а ЕУ веќе ја поврзува со поддршката што ја обезбедува преку Планот за раст за Западен Балкан.
Во тој контекст, од македонска страна важни се очекувањата дека европскиот процес ќе биде проследен со јасна и предвидлива перспектива за напредување. Прашањето за можни идни билатерални пречки останува чувствително во јавната дебата, но конкретните гаранции или механизми што би ги понудила ЕУ треба да се оценуваат според официјално презентираните позиции и договори.
Посетата на Фон дер Лајен се одвива во период кога проширувањето повторно има високо место на европската политичка агенда. Самата Европска комисија нагласува дека напредокот на партнерите од Западен Балкан е поврзан со исполнувањето на потребните услови, реформите и конкретните чекори на патот кон Унијата.
За Македонија затоа клучни остануваат две страни од процесот – што конкретно ќе побара Брисел во однос на реформите и обврските, но и какви можности за постепено приближување и дополнителна поддршка може да понуди Европската Унија додека земјата се движи кон следната фаза од пристапниот процес.
