Тефлонските тави и садовите со нелеплива површина, кои секојдневно се користат во голем број македонски домаќинства, се најдоа во центарот на европската дебата за употребата на таканаречените „вечни хемикалии“.
Три еколошки организации – ClientEarth, Générations Futures и Notre Affaire à Tous – побараа од француската компанија Groupe SEB, сопственик на брендот „Тефал“, постепено да престане со употребата на хемикалии од групата PFAS.
Организациите испратиле официјално предупредување до производителот, барајќи конкретен план за намалување на ризиците поврзани со овие супстанции. Доколку не добијат соодветен одговор во предвидениот рок, најавуваат можност за судска постапка.
Зошто се спорни тефлонските тави?
Тефлонот, познат и како PTFE, е материјал што се користи за нелепливи облоги на кујнски садови.
Тој припаѓа на пошироката група PFAS, чии одредени соединенија можат долго да останат во животната средина.
Еколошките организации предупредуваат дека е неопходно да се процени влијанието на овие супстанции не само при користењето на садовите, туку и при нивното производство и отстранување.
Дали ЕУ навистина ги забранува?
Европската Унија засега нема донесено општа забрана за тефлонските тави.
Европската агенција за хемикалии разгледува предлог за пошироки ограничувања на PFAS, но конечните правила, исклучоците и роковите сè уште не се утврдени.
Франција веќе воведе ограничувања за одредени производи што содржат PFAS, но тефлонските тави не се опфатени со општа забрана.
Што значи ова за Македонија?
За македонските граѓани засега нема непосредни промени. Актуелните европски иницијативи не значат дека домаќинствата мора веднаш да ги заменат своите тефлонски тави.
Сепак, доколку во иднина бидат усвоени построги европски правила, производителите би можеле постепено да преминуваат кон алтернативни материјали.
Засега станува збор за можни идни ограничувања, а не за веќе донесена забрана за користење тефлонски тави.
