На 64-годишна возраст почина Хуан Еткинс (Juan Atkins), еден од најголемите пионери на детроитското техно и музичарот кој остави неизбришлива трага во развојот на електронската музика. Многумина го сметаат за кум на техно-жанрот, бидејќи токму неговата работа помогна во создавањето и дефинирањето на музичкиот правец кој денес е еден од главните столбови на светската клупска сцена.
Тажната вест ја потврди неговата агенција „Гринсмит артистс“ (Greensmith Artists) за музичкиот портал „Резидент адвајзор“ (Resident Advisor). Според информациите, Еткинс бил пронајден во бесознание во хотелска соба во Мексико Сити, непосредно пред неговиот претходно закажан настап. Тој бил пренесен во болница, каде што била констатирана неговата смрт.
Човекот кој му го даде името на техно-жанрот
Хуан Еткинс беше еден од музичарите кои ја променија електронската сцена и поставија темели на звукот што подоцна ќе го освои светот.
Неговата музика се одликуваше со препознатлив механички звук, футуристички мелодии и ритми инспирирани од научната фантастика. Првите значајни чекори ги направи како дел од дуото „Сајботрон“ (Cybotron), а подоцна продолжи да создава под псевдонимот „Модел 500“ (Model 500).
Еткинс беше првиот кој го употреби терминот „техно“ за да го опише овој специфичен електронски музички правец. Со тоа не само што придонесе за неговото препознавање, туку помогна да се постават основите на жанрот кој со текот на годините прерасна во глобален музички феномен.
Роден е во Детроит во 1962 година, а подоцна се преселил со семејството во Белвил, рурално предградие во сојузната држава Мичиген.
Во интервју за британскиот весник „Гардијан“ во 2024 година, тој се присети на промената на средината и животот во новото место.
„Едноставно не бев навикнат на тоа да одам во училиште со жолт автобус и да живеам покрај земјен пат“, раскажал Еткинс.
Токму во Белвил ги запознал Дерик Меј и Кевин Сандерсон, со кои подоцна го формирал легендарното музичко трио познато како „Белвилската тројка“ (The Belleville Three).
Овие тројца музички визионери се сметаат за клучни фигури во создавањето и ширењето на детроитското техно, движење кое остави огромно влијание врз електронската музика ширум светот.
Музичка револуција што започна уште во средношколските денови
Музичката приказна на Еткинс започнала уште додека бил средношколец. Во период кога електронската опрема станувала сè подостапна, тој почнал да експериментира со нови звуци и ритми користејќи инструменти како ритам-машината „Roland TR-808“ и синтесајзерот „Korg MS-10“.
Заедно со Ричард Дејвис го основал музичкото дуо „Сајботрон“, кое ќе стане едно од најзначајните имиња во раниот развој на техно-музиката.
Еткинс бил особено заинтересиран за иднината, технологијата и промените во општеството. Во едно интервју во 2014 година открил дека дел од неговите музички идеи произлегле токму од образованието и интересот за овие теми.
„Имав предмет што се викаше студии на иднината, за преминот од индустриско во технолошко општество. Многу од тие начела едноставно ги применив во создавањето на мојата музика“, објаснил тој.
Големо влијание врз неговото творештво имале германската група „Крафтверк“ (Kraftwerk) и легендарниот гитарист Џими Хендрикс.
Инспириран од нивната музика, заедно со Дејвис создавал ритмични и психоделични композиции кои со текот на времето станале вистински класици. Меѓу најпознатите се „Cosmic Cars“ и „Clear“, песни кои оставија значаен белег во електронската музика.
Под името Model 500 создаде хитови кои станаа техно-класици
По разделбата со Ричард Дејвис во 1985 година, Еткинс ја продолжил кариерата како соло-музичар, користејќи го псевдонимот „Модел 500“.
Токму во овој период создаде неколку композиции кои дополнително го зацврстија неговиот статус како еден од највлијателните творци на техно-звукот. Меѓу нив се издвојуваат „No UFO’s“ и „The Chase“, кои со текот на годините добија култен статус меѓу љубителите на електронската музика.
Истата година ја основал и сопствената издавачка куќа „Метроплекс“ (Metroplex). Преку неа ги објавувал сопствените музички проекти, но истовремено им давал можност и на други уметници да ја претстават својата работа и да станат дел од развојот на детроитската техно-сцена.
За Еткинс музиката никогаш не била наменета само за забава и танцување. Тој верувал дека електронските композиции можат да пренесат многу подлабоки пораки и да ги поттикнат луѓето да размислуваат за светот околу себе.
„Моите текстови треба да ве натераат да размислувате за нешто повеќе од тоа само да го тресете телото на подиумот и да се вљубувате“, изјавил тој во една пригода, посочувајќи дека преку својата музика сакал да испраќа и социјални и политички пораки.
Неговата музика стигна и до светските музички ѕвезди
И во наредните децении Хуан Еткинс не престанал да експериментира и да го надградува својот препознатлив звук.
Во текот на 1990-тите работел и под името „Инфинити“ (Infiniti), а подоцна започнал соработка во дуото „Бордерленд“ (Borderland), заедно со уште една голема техно-фигура, Мориц фон Освалд.
Во 2023 година повторно го активирал проектот „Сајботрон“, враќајќи се со нова музика и настапи во живо.
Неговото влијание не останало ограничено само на електронската музика. Еден од најдобрите примери за тоа е композицијата „Clear“, која била семплирана од бројни светски изведувачи.
Меѓу нив е и познатата хип-хоп ѕвезда Миси Елиот (Missy Elliott), која во 2005 година ја искористила како основа за својот голем хит „Lose Control“.
Овој пример уште еднаш покажува колку далеку стигнало музичкото наследство на Еткинс и колкаво влијание имал врз различни музички жанрови и генерации уметници.
Колегите се простуваат од големиот музички визионер
По објавувањето на веста за неговата смрт, бројни музичари, соработници и пријатели почнаа да му оддаваат почит на човекот кој одигра клучна улога во создавањето на детроитското техно.
Меѓу оние кои се простија од него е и неговиот долгогодишен соработник Кевин Сандерсон, кој го опиша Еткинс како „вистински визионер кој ги отвори вратите за сите нас“.
Заминувањето на Хуан Еткинс претставува голема загуба за светската електронска музичка сцена. Неговото творештво, музичките проекти и влијанието врз генерациите уметници ќе продолжат да живеат преку техно-звукот кој помогна да стане препознатлив низ целиот свет.
