Хрватските производители на овчо и козјо сирење се соочуваат со сè поголеми финансиски предизвици, иако нивните производи продолжуваат да освојуваат престижни награди за квалитет. Високите производствени трошоци, даночните оптоварувања и болестите кај добитокот сериозно ја загрозуваат исплатливоста на оваа традиционална земјоделска дејност.
На 27. изложба на хрватски овчи и козји сирења, одржана во градот Новаља на островот Паг, производителите ги претставија своите најквалитетни производи, но истовремено предупредија дека економската состојба во сточарството станува сè потешка.
Од вкупно 78 пријавени производи, дури 71 освоил награда, а 32 добиле златни признанија, што го потврдува високиот квалитет на домашното производство.
Од традиционално сирење до необични млечни производи
На изложбата беа претставени различни видови сирење, јогурти, кефир и други производи од овчо и козјо млеко.
Посебно внимание привлече традиционалното сирење што зрее во овча кожа, познато како сирење во мев.
Производителката Јелена Фрањиќ објаснила дека ваквото сирење може да се произведува од овчо, козјо или кравјо млеко, а процесот на зреење трае приближно два месеца.
За време на зреењето сирењето постепено ја губи сурутката, а кога обвивката ќе се исуши, производот е подготвен за продажба.
Производителите претставија и ферментирани млечни производи, меѓу кои течен и густ јогурт, кисело млеко и кефир, произведени од чисто овчо млеко.
Квалитетот расте, но заработката се намалува
И покрај високите оценки што ги добиваат хрватските сирења, сточарите предупредуваат дека производството станува сè помалку исплатливо.
Еден од најголемите проблеми, според нив, е високата стапка на данок на додадена вредност.
Производителите бараат ДДВ за сирењето во Хрватска да се намали од сегашните 25 на околу 5 проценти, со цел да се подобри конкурентноста и да се олесни работењето на домашните производители.
Претставникот на Хрватскиот сојуз на одгледувачи на овци и кози, Здравко Бараќ, предупредува дека зголемените трошоци директно влијаат врз профитабилноста.
Кога производството не носи доволна заработка, дел од сточарите одлучуваат да се откажат од дејноста, што на долг рок може да доведе до дополнително намалување на домашното производство.
Дополнителен проблем е чумата кај овците и козите
Покрај економските тешкотии, хрватското сточарство годинава се соочи и со чума кај малите преживари, заразна болест што ги погодува овците и козите.
Болеста создаде дополнителни проблеми за одгледувачите, кои мораа да се приспособат на ветеринарните и безбедносните мерки.
Според податоците презентирани на изложбата, во Хрватска моментално има приближно 500.000 овци и 60.000 кози, што е помал број во споредба со претходната година.
Сепак, хрватските власти на 14 октомври ги укинаа зоните на ограничување воведени поради болеста, со што повторно се овозможи промет на овци и кози, додека обврските за ветеринарна заштита остануваат во сила.
Државата најавува поддршка за сточарите
Хрватскиот министер за земјоделство, шумарство и рибарство, Давид Влајчиќ, оцени дека намалувањето на бројот на животни засега не е алармантно, но посочи дека се потребни дополнителни инвестиции во секторот.
Според него, програмите за поддршка на одгледувачите и зачувување на домашните раси се важни за зголемување на сточниот фонд и подобрување на отпорноста на земјоделските стопанства.
Производителите, пак, предупредуваат дека за долгорочен опстанок не е доволен само квалитетниот производ.
Без пониски трошоци, подобра финансиска поддршка и поголема исплатливост, сè повеќе сточари би можеле да се откажат од производство, и покрај големата побарувачка за традиционалните сирења.
