На денешен ден пред 35 години започна еден од најважните и најтешките историски процеси на Балканот – распаѓањето на Социјалистичка Федеративна Република Југославија, откако Словенија и Хрватска ја прогласија својата независност на 25 јуни 1991 година.
Со овие одлуки донесени во нивните собранија, двете републики влегоа во финалната фаза од процесот на отцепување од федерацијата, отворајќи ново поглавје во историјата на регионот. Истовремено, сојузните институции на тогашната држава ги прогласија овие одлуки за незаконски, што дополнително ги заостри политичките тензии.
Во Словенија, денес 25 јуни се одбележува како Ден на државноста – еден од најважните национални празници. Токму на овој датум во 1991 година беа усвоени клучните документи за независност, меѓу кои Уставната повелба за самостојна и суверена држава, како и Декларацијата за независност.
Иако официјалното прогласување на независноста се случи на 26 јуни 1991 година во Љубљана, веќе следниот ден започна и воениот конфликт кој ќе остане запаметен како десетдневната војна. Овој краток, но значаен конфликт заврши со Брионскиот договор на 7 јули 1991 година, со кој беше поставена основата за понатамошното раздружување.
Последните единици на Југословенската народна армија ја напуштија Словенија дури неколку месеци подоцна, во октомври истата година, што во државата денес се одбележува како Ден на суверенитетот.
По повод годишнината, во Словенија се одржаа свечени настани и државни обраќања, на кои беше истакнато значењето на единството во клучните историски моменти, како и предизвиците со кои земјата се соочува денес.
Претседателката Наташа Пирц Мусар порача дека изминатите 35 години покажале дека државата може да постигне големи резултати кога граѓаните дејствуваат обединето, но и предупреди дека тоа единство мора постојано да се негува и зачува.
Премиерот Јанез Јанша истакна дека иднината на земјата треба да се гради врз вредностите од времето на независноста, нагласувајќи дека со јасна визија и соработка, државата може да постигне многу повеќе од она што се очекува.
Историските настани од 1991 година и денес остануваат клучна точка во колективната меморија на Балканот, означувајќи крај на една федерација и почеток на нов политички и државен поредок во регионот.
