Малото арктичко село Кактовик, сместено во рамките на Национален арктички резерват за диви животни во Алјаска, повторно ја разгледува можноста да го оживее туризмот поврзан со набљудување на поларни мечки. Но, за разлика од минатото, овојпат се подготвуваат значително построги правила, со цел да се заштитат и локалната заедница и дивите животни.
Некогаш, ова оддалечено место привлекувало до 1.000 посетители годишно, кои доаѓале да ги видат поларните мечки во нивното природно живеалиште. Овој вид патување често се нарекува „туризам на последна шанса“, бидејќи им овозможува на луѓето да сведочат природни феномени кои се загрозени од климатските промени.
Сепак, пандемијата на КОВИД-19, заедно со одлуката на американските власти да ги забранат турите со чамци, доведе до речиси целосен застој на туризмот во Кактовик. Тоа сериозно влијаеше врз локалната економија, која во голема мера зависеше од посетителите.
Сега, локалните лидери гледаат нова шанса за економски развој, но со внимателен пристап. Како што истакнал Чарлс Лемп, туризмот може да донесе придобивки, но не смее да се врати во неконтролирана форма како порано.
Во минатото, жителите се соочувале со сериозни проблеми – туристи кои навлегувале во приватни дворови, фотографирале без дозвола и го нарушувале секојдневниот живот. Дополнително, масовниот прилив создавал логистички проблеми, па дури и ограничувал пристап до превоз за локалното население.
Особено загрижувачко било влијанието врз поларна мечка. Поради честото присуство на луѓе, животните почнале да се навикнуваат на нив, што довело до опасни ситуации. Во некои случаи, локалните служби биле принудени да реагираат со драстични мерки за да ја заштитат заедницата, нешто што претходно било реткост.
Во 2021 година, турите со чамци биле целосно запрени поради загриженост дека туризмот го нарушува природното однесување на животните и ја загрозува безбедноста на луѓето.
Сега, во соработка со Американската служба за риби и диви животни, се разгледуваат нови правила за контролирано враќање на туризмот, можеби веќе од 2027 година. Меѓу предложените мерки е ограничување на времето што туристите можат да го поминат во близина на мечките, со цел да се спречи нивно привикнување на човечко присуство.
Дополнително, се размислува за воведување на подолги, организирани посети кои би траеле два до три дена. Наместо кратки и масовни тури, ваквиот пристап би им овозможил на посетителите подобро да ја разберат културата, начинот на живот и предизвиците со кои се соочува локалната заедница во Кактовик.
Овој нов модел има за цел да најде баланс – да им овозможи на луѓето уникатно искуство, а притоа да ги зачува природата и животот во едно од најчувствителните подрачја на планетата.
