Пензискиот систем во Македонија се соочува со сè поголем фискален притисок, а значителен дел од потребните средства веќе се обезбедуваат директно од државниот буџет.
Според анализата за состојбата во Пензискиот фонд, структурниот дефицит на пензискиот систем изнесува 5,12% од бруто-домашниот производ, а без реформи се очекува дополнително зголемување.
Во 2025 година, дефицитот поврзан со пензиите, трошоците за вториот пензиски столб и здравственото осигурување достигнал 54,4 милијарди денари, односно околу 5,2% од БДП.
Податоците покажуваат дека приближно 41% од средствата на фондот се покриваат од Буџетот, што претставува значително зголемување во однос на 2023 година, кога овој удел изнесувал 36%.
Од Фискалниот совет како дел од причините ги посочуваат зголемувањата на пензиите надвор од законската формула во изминатиот период, но и долгорочните демографски промени, состојбите на пазарот на трудот и намалената стапка на придонеси.
Посебен предизвик претставува односот меѓу бројот на осигуреници и пензионери. Овој сооднос бил најповолен околу 2016 година, кога имало 1,85 осигуреници на еден пензионер, но оттогаш бележи пад.
Според демографските проекции наведени во анализата, трендот би можел да продолжи, а во одреден момент бројот на осигуреници на еден пензионер да падне и под еден.
Како фактори за растот на дефицитот се наведуваат и промените во индексацијата на пензиите, односно формулата што ги зема предвид растот на платите и инфлацијата, како и линеарните зголемувања на пензиите.
Доколку не бидат спроведени реформи, проекциите предвидуваат дефицитот да достигне околу 6,3% од БДП до 2030 година, а околу 2040 година да се искачи до 6,6%.
Фискалниот совет оценува дека проблемот не може да се реши со само една мерка. Меѓу предложените решенија се комбинација од промени, вклучително и зголемување на придонесите, поголемо учество на жените на пазарот на трудот и намалување на неформалната економија.
