Празникот Богојавление, меѓу народот познат како Водици, секогаш се празнува на ист датум – 19 јануари, иако денот во неделата се менува. Сепак, духовната смисла и традициите поврзани со овој голем христијански празник не се ограничуваат само на еден ден. Обичаите се распослани во период од три последователни дена: 18 јануари – Водокрст или Водопост, 19 јануари – Богојавление (Водици) и 20 јануари – Собор на Свети Јован Крстител.
Водопост, денот пред Богојавление, има особено значење во православната традиција. Иако постојат различни локални обичаи, суштината е иста – денот треба да се помине во молитва, тишина и воздржување. Верниците се повикуваат да се посветат на Бога, да ги остават секојдневните грижи и да го исчистат умот и срцето.
На Водопост, верниците традиционално одат во црква, палат свеќа, се прекрстуваат и ја изговараат молитвата „Оче наш“. Постот на овој ден е задолжителен и строг. Според црковната традиција, оние што можат, треба да постат само со леб и вода, како симбол на смирение и духовна подготвеност за големиот празник што следува.
Во православните храмови, и на Водопост и на самиот ден Богојавление, се врши осветување на водата. Таа вода се смета за света и се користи со особена почит и молитва. Верниците ја пијат со вера, а особено се дава на децата, со убедување дека ќе им донесе здравје, заштита и духовна сила.
На самиот ден Водици, со искрена молитва, мајките прават знак на крст со масло на челото на своите деца. Осветената вода се чува во домот преку целата година и, кога има потреба, со неа се мијат децата, верувајќи дека таа носи благослов и заштита во секојдневниот живот.
Од Божиќ па сè до Богојавление, во народот се одржува посебен поздрав. Наместо вообичаеното „Добар ден“, луѓето се поздравуваат со „Христос се роди“. На самиот ден Водици, поздравот се менува и се изговара со длабока вера: „Бог се јави“, на што се одговара „Навистина се јави“.
Постои и верување дека луѓето родени на денот Богојавление носат посебна духовна тежина. Се смета дека тие симболично ја носат сенката на Светиот Крст на своите рамења и затоа имаат поголема одговорност за своите постапки и животен пат пред Бога.
Водопост се смета и за ден на внатрешна подготовка. Тоа е време кога човек треба да се смири, да се ослободи од лошите мисли, гласини и негативни влијанија, и духовно да се подготви за значењето и пораката што ја носи празникот Водици.
