На малиот западноафрикански остров Принсипе започна уникатен социјален проект кој ги изненади експертите и локалното население. Жителите кои ги почитуваат строгите еколошки правила добиваат пари на секои три месеци – и тоа не мали суми. Речиси 3.000 луѓе веќе ја примиле првата исплата, по 816 евра, што претставува повеќе од 60% од возрасната популација на островот.
43-годишниот земјоделец Кимилсон Лима веќе планира да ги вложи средствата во подобрување на животните услови: „Со овие пари можеме да поставиме под во куќата и да изградиме внатрешен тоалет“, изјави тој. Проектот го води Фондацијата Фаја, која наградува одговорно користење на природните ресурси, забрана за нелегална сеча и почитување на еколошкиот кодекс.
Иницијативата е поддржана од јужноафриканскиот милијардер Марк Шатлворт, кој од 2010 година инвестира во одржлив развој на островот – од трансформација на напуштени плантажи во хотели до обука на локалните жители за туризам и истражување. Целта е јасна: наместо класично уништување на шумите за земјоделство, луѓето се наградуваат за заштита на природата.
Сепак, дивидендата не е бесплатна. Прекршувањата на правилата доведуваат до намалување на исплатите, а паралелно Фондацијата инвестира во училишта, какао-плантажи и финансиска едукација. Проектот веќе отвори нови работни места, од продажба на какао до водичи за научни експедиции, каде се откриени и нови видови, вклучувајќи непознат вид був.
Документите покажуваат дека ако експериментот успее, овој модел би можел да се примени и на други загрозени природни подрачја ширум светот, нудејќи свеж пристап кон заштита на биодиверзитетот и локалните заедници.
