Банките во еврозоната продолжуваат да ги заоструваат критериумите за кредитирање на граѓаните и компаниите, додека истовремено се забележува значителен пад на побарувачката за станбени кредити.
Според истражувањето на Европската централна банка за кредитната активност во вториот квартал од 2026 година, девет проценти од банките во нето-износ пријавиле заострување на стандардите за станбени кредити. Кај потрошувачките и другите кредити за домаќинствата, уделот изнесувал 12 проценти.
Построги стануваат и условите за компаниите. Седум проценти од банките во нето-износ пријавиле заострување на критериумите за кредити и кредитни линии за бизнисите.
Зошто банките стануваат повнимателни?
Како главни причини се наведуваат зголемената перцепција за ризик и помалата подготвеност на банките да преземат ризик.
Финансиските институции особено ги следат економските перспективи, геополитичките случувања и состојбата на енергетскиот пазар.
Покрај построгите критериуми за одобрување, банките пријавиле и понеповолни вкупни услови за кредитирање, меѓу другото и поради движењето на каматните стапки.
Зголемен е и бројот на одбиени барања. Кај потрошувачките кредити, девет проценти од банките во нето-износ пријавиле раст на одбивањата, додека кај станбените кредити и кредитите за компании тој показател изнесувал шест проценти.
Нагло падна интересот за станбени кредити
Уште позабележителна промена е регистрирана кај побарувачката.
Побарувачката за станбени кредити во вториот квартал значително се намалила, со нето-показател од минус 15 проценти.
ЕЦБ како причини ги посочува послабата доверба кај потрошувачите, каматните стапки и понеповолните очекувања за пазарот на недвижности.
Пад има и кај побарувачката за потрошувачки и други кредити за домаќинствата, но тој е значително помал – нето-показателот изнесува минус два проценти.
Можно е дополнително заострување
Банките не очекуваат значително олеснување во блиска иднина.
За третиот квартал од 2026 година се очекува мало дополнително заострување на стандардите за станбени кредити, додека кај потрошувачките кредити критериумите би можеле да станат уште построги.
Истовремено, банките очекуваат дополнителен пад на побарувачката за станбени кредити, додека интересот за потрошувачки кредити би требало да остане приближно на сегашното ниво.
Истражувањето на ЕЦБ било спроведено од 15 до 30 јуни 2026 година и опфатило 159 банки од еврозоната.
