Западниот Балкан повторно стана геополитичка арена – овој пат меѓу Европската Унија и САД. Радио Слободна Европа оценува дека судирот на интереси е највидлив во енергетскиот сектор, каде американските инвеститори вложуваат милијарди долари во Албанија, Босна и Хрватска за да ја намалат зависноста од руските енергенси.
Централниот проект е гасоводот „Јужна интерконекција“ вреден 1,5 милијарди долари, кој ја поврзува Босна со хрватскиот LNG терминал на Крк и со европската гасна мрежа. Американскиот министер за енергетика Крис Рајт порача дека ова е „нова ера на соработка“ со Јужна и Источна Европа.
Вашингтон не се задржува само на гасот – договорите опфаќаат и развој на вештачка интелигенција, со цел да се изгради интегриран енергетски и дигитален коридор низ целиот регион. Според советници на Конгресот, стратегијата е проектите да се лансираат побрзо отколку што политиката може да реагира, за да се избегне отпор од Москва и Пекинг.
Босна и Херцеговина, која е целосно зависна од рускиот гас преку Турски тек, треба брзо да започне со работите. Истовремено, терминалот Крк станува клучна порта за американскиот LNG кон Европа.
Иако и Брисел и Вашингтон официјално ја поддржуваат енергетската независност на Балканот, реалноста покажува дека политиката се претвора во борба за влијание. По Албанија, Босна и Хрватска, логични следни чекори се Србија, Северна Македонија и Црна Гора.
Западниот Балкан, некогаш периферија, денес е центар на глобалната енергетска игра – и секој потег тука може да ја промени рамнотежата на силите во Европа.
