Иако Јосип Броз Тито важеше за еден од најпатуваните државници на 20. век и со својот брод обиколи речиси цела планета, постои еден српски град кој речиси целосно го избегнуваше – Чачак.
Во регионот со години кружи урбана легенда дека највисоките политички лидери на Србија и Југославија го заобиколувале овој град. Историските податоци ја поткрепуваат таа теза: кралот Александар Караѓорѓевиќ бил во Чачак само еднаш – на погребот на војводата Степа Степановиќ, додека Тито никогаш не направил официјална посета.
За време на 35 години власт, Тито поминал низ Чачак вкупно седум пати, но секогаш само во транзит, најчесто на пат кон Ужице, тогашното Титово Ужице. Никогаш не застанал, никогаш не се обратил до граѓаните, иако секогаш бил пречекуван од луѓе кои сакале да го видат и поздрават.
Зошто Чачак беше „забранета зона“?
Историчарите сметаат дека причината лежи во силната поврзаност на регионот со Равногорското движење и Дража Михаиловиќ. Во очите на Тито, Чачани биле перцепирани како четнички настроени, поради географската близина на Равна Гора и силната локална традиција.
Иронијата е уште поголема ако се земе предвид дека според полициски извештаи од 1940 година, Чачак бил означен како „комунистичко жариште“ во Западна Србија. Од овој град потекнуваат и бројни истакнати комунисти и борци кои Тито јавно ги почитувал.
Сепак, перцепцијата очигледно никогаш не се сменила. Постарите жители сведочат дека пред секое најавено минување на Тито низ градот, лицата означени како противници на режимот биле превентивно апсени, дури и една недела однапред.
Како симболичен печат на статусот „бунтовен град“, останала и приказната дека за време на една од ретките посети – токму додека Тито држел говор – во Чачак снемало струја.
Случајност или порака? Одговорот никогаш официјално не бил даден, но мистеријата и денес живее.
