Русија неодамна, без големо внимание, воведе во употреба нов брод наречен „Војвода“ во балтичкиот регион. Иако официјално е претставен како спасувачки брод и доделен на Морската спасувачка служба, сè погласни се сомнежите дека неговата вистинска намена не е толку едноставна.
Според одредени информации, вклучително и извори од самата Русија, постојат тврдења дека бродот има двојна улога. Освен за спасувачки операции, се шпекулира дека може да служи и како пловило за највисоките државни функционери, поради што во јавноста веќе го нарекуваат „претседателска јахта“.
Бродот е испорачан од руското Министерство за индустрија и трговија до балтичката филијала на Морската спасувачка служба, која располага со флота од околу 80 пловила. Информациите за ова ги објави московскиот Центар за анализа на стратегии и технологии, а беа потврдени и од официјални извори.
„Војвода“ припаѓа на класата Проект 23700 и претставува импресивно пловило со маса од околу 7.500 тони, должина од 111 метри и ширина од 24 метри. Може да достигне брзина од 22 јазли, има домет од 5.000 наутички милји и капацитет да носи четири помали чамци и два хеликоптери.
Неговата изградба започнала во април 2017 година во бродоградилиштето „Јантар“ во Калињинград, кога била поставена кобилицата. Бродот бил поринат во ноември 2019 година, а по повеќегодишно опремување, тест-пловидбите започнале во декември 2023 година и траеле речиси две години.
Официјално, „Војвода“ е наменет за широк спектар на спасувачки операции на море, вклучително и мисии надвор од Балтичкото Море. Тој може да транспортира и распоредува опрема за потрага и спасување, како и да поддржува операции со помали пловила и хеликоптери.
Сепак, токму тука започнуваат дилемите. Подеталната анализа на техничките карактеристики покажува дека бродот располага со невообичаено висок степен на комфор за ваков тип на намена.
Според документацијата од „Јантар“, бродот има значително подобрени услови за престој, кои вклучуваат осум станбени единици со спални соби, купатила и канцеларии, конференциска сала, патничка трпезарија и дополнителни простории за престој. Овие елементи значително ги надминуваат стандардите за класичен спасувачки брод.
Дополнително, во 2019 година било објавено дека се бара изведувач за „сеопфатно уредување на простории со висок комфор“, со вредност од околу 2,9 милиони долари. Ова уште повеќе ги засили сомнежите дека вистинската намена на бродот може да биде поинаква од официјално прикажаната.
Експертите исто така изразуваат сомнежи. Уште во раната фаза на изградба, извори од бродоградбената индустрија посочиле дека не очекуваат бродот да се користи исклучиво за спасувачки мисии, туку дека станува збор за пловило со специјална, можеби и елитна намена.
Според нив, дизајнот повеќе наликува на експедициска јахта отколку на класичен спасувачки брод, иако надворешно не е претерано луксузен, што можеби е направено намерно за да не привлекува премногу внимание.
Се поставува и прашањето за неговата можна употреба во меѓународни посети. Благодарение на големиот домет, бродот би можел да се користи за транспорт на високи функционери, при што хеликоптерите и чамците би служеле за дискретно движење без потреба од пристанување.
Во контекст на актуелните геополитички тензии и санкции кон Русија, дел од извештаите за воведувањето на „Војвода“ наводно биле повлечени од интернет, што дополнително ја потхранува мистеријата околу овој проект.
Доколку навистина има улога на претседателско пловило, бродот би требало да биде опремен со напредни комуникациски системи и средства за самозаштита, особено поради зголемената закана од модерни технологии како дронови.
Сепак, ваквото пловило носи и ризици. Во услови на војна и меѓународна изолација, неговото движење би можело лесно да го направи цел, особено имајќи предвид дека Украина во последниот период покажа способност за напади врз поморски цели и на поголеми растојанија.
Во крајна линија, иако „Војвода“ официјално е претставен како спасувачки брод, бројните детали и анализи оставаат простор за сомнеж дека неговата вистинска улога е многу покомплексна и поврзана со највисоките државни интереси.
