Во последните месеци низ повеќе земји од Балканот се шири нова, софистицирана измама која им ги празни банкарските сметки на граѓаните за само неколку минути. Жртвите најчесто дознаваат дека се измамени дури кога веќе е предоцна – кога од нивната сметка ќе исчезнат илјадници евра.
Измамата најчесто започнува со телефонски повик од лице кое се претставува како банкарски службеник, полициски инспектор или претставник на некоја позната институција. Гласот од другата страна звучи уверливо, користи официјален тон и често располага со основни лични податоци на жртвата, како име и презиме, што дополнително создава чувство на доверба.
Во разговорот, измамниците тврдат дека на сметката на лицето има сомнителна активност, дека некој се обидува да подигне кредит во негово име или дека е потребна „итна верификација“ за да се спречи кражба на средства. Под притисок и страв, граѓаните несвесно ги откриваат клучните информации – број на картичка, CVV код, еднократни лозинки добиени преку СМС или пристап до мобилното банкарство.
Во некои случаи, жртвите добиваат и лажни СМС пораки или линкови кои изгледаат како да се испратени од официјална банка. Кога ќе кликнат на линкот, се отвора веб-страница која речиси целосно ја копира оригиналната страница на банката. Откако ќе ги внесат податоците, тие директно завршуваат во рацете на измамниците.
Постојат и случаи во кои измамниците ги убедуваат жртвите да инсталираат апликации за „безбедносна проверка“, кои всушност овозможуваат далечински пристап до нивниот телефон или компјутер. На тој начин, сторителите можат сами да ги извршат трансакциите додека сопственикот гледа што се случува, но не може да реагира навреме.
Банките и безбедносните служби предупредуваат дека ниту една институција никогаш нема да побара преку телефон целосни податоци од картичка, ПИН-код или еднократни лозинки. Граѓаните се повикуваат да не споделуваат чувствителни информации, да не кликнуваат на сомнителни линкови и веднаш да ја контактираат својата банка доколку добијат необичен повик или порака.
Експертите за сајбер-безбедност нагласуваат дека измамниците користат психолошки притисок – чувство на итност, страв и авторитет – за да ја натераат жртвата да реагира импулсивно. Токму смиреноста и проверката на информациите преку официјални канали се клучни за спречување на штетата.
Надлежните институции работат на идентификување на организираните групи кои стојат зад оваа шема, но предупредуваат дека измамите постојано еволуираат и стануваат сè поубедливи. Во меѓувреме, најсилната одбрана останува информираноста и вниманието на самите граѓани.
