Само неколку часа откако израелски и американски бомби почнаа да паѓаат врз Tehran, Russia реагираше со остра осуда. Постојаниот претставник на земјата во United Nations, Vasily Nebenzya, нападот го нарече „неиспровоциран чин на вооружена агресија против суверена и независна држава членка на ОН“.
Москва важи за еден од најблиските сојузници на Iran, па затоа се поставува прашањето зошто не му пружа директна воена помош на Техеран во конфликтот со United States и Israel.
Стратешко партнерство, но без воен сојуз
Според експертот за Русија и Блискиот Исток Nikita Smagin, Москва и Техеран соработуваат на повеќе важни економски проекти. Еден од најзначајните е транспортниот коридор Север–Југ, долг околу 7.200 километри, во кој учествуваат Русија, Иран и India, а дел од рутата минува и низ Azerbaijan.
Овој проект стана уште поважен за Москва по почетокот на Russian invasion of Ukraine, кога Русија беше отсечена од дел од своите традиционални трговски рути.
Иран е важен и од воен аспект. Техеран ѝ испорачува на Русија беспилотни летала „Шахед“, кои значително влијаеја врз текот на војната во Украина. Истражувачот Julian Waller од тинк-тенкот Center for Naval Analyses вели дека овие дронови станале важен дел од руската воена стратегија.
Зошто Москва не интервенира
И покрај тесната соработка, аналитичарите сметаат дека Русија нема да интервенира директно во војната. Главната причина е што Москва и Техеран немаат формален одбранбен сојуз.
Покрај тоа, некои аналитичари укажуваат на можен неформален договор меѓу Русија и Израел за избегнување директни конфликти.
Експертот за меѓународни односи Mojtaba Hashemi смета дека Техеран очекувал многу посилна поддршка од Москва – од споделување разузнавачки информации до појасна воена помош. Според него, иранските власти можеби направиле погрешна проценка.
Војната може да ѝ донесе и корист на Русија
Некои аналитичари велат дека долготрајниот конфликт на Блискиот Исток може да има и позитивни ефекти за Москва. Директорот во Chatham House, Gregoire Roux, смета дека вниманието на светот би се префрлило од Украина кон Блискиот Исток, што би било во интерес на Кремљ.
Дополнително, затворањето на Strait of Hormuz – низ кој минува околу 20 проценти од светската нафта и гас – ги зголеми цените на енергенсите. Тоа би можело да ѝ донесе значителни приходи на Русија како голем извозник на нафта и гас.
Ризик за влијанието на Москва
Сепак, евентуален пад на иранскиот режим би бил сериозен удар за Москва. Русија се обидува да изгради блок на држави кои се спротивставуваат на западното влијание, во кој покрај Иран се вбројуваат и China и Syria.
Аналитичарите предупредуваат дека слабеењето на Иран би значело намалување на руското геополитичко влијание во регионот.
Сепак, експертите сметаат дека и покрај моменталната дистанца, Техеран најверојатно ќе продолжи да одржува блиски односи со Москва, особено поради затегнатите односи со Западот и правото на вето што Русија го има во Советот за безбедност на ОН.
