Европската Унија подготвува една од најголемите реформи во сообраќајните правила во последните години, а промените директно ќе ги засегнат милиони возачи низ Европа. Европскиот парламент веќе даде зелено светло за нов пакет правила поврзани со возачките дозволи, со кои се воведуваат дигитални дозволи, построги мерки за прекршителите и нови услови за младите и професионалните возачи.
Главната цел на реформата е зголемување на безбедноста на патиштата, но и усогласување на правилата меѓу сите земји-членки на Европската Унија. Дел од новите мерки ќе почнат постепено да се применуваат од 2028 година, додека целосната имплементација на некои новини се очекува до 2030 година.
Возачка забрана во една држава ќе важи низ цела Европа
Една од најважните промени е воведувањето правило според кое забраната за управување со возило изречена во една земја-членка автоматски ќе важи и во сите останати држави од Европската Унија.
Со ова практично се затвора можноста возачи на кои им е одземена дозволата во една држава да продолжат без проблем да возат во друга земја. Европските институции сметаат дека ова ќе придонесе за поголема дисциплина и одговорност кај возачите.
Сепак, останува старото правило за паричните казни и прекршоците кои не вклучуваат забрана за возење – тие и понатаму ќе бидат во надлежност на државата каде што е направен прекршокот. Воедно, отпадна идејата за воведување единствен европски систем со казнени поени.
Причината за ваквите мерки е сериозната статистика според која секоја година околу 20.000 луѓе ги губат животите на патиштата низ Европската Унија. Европратениците оценуваат дека ваквите бројки бараат многу построги и координирани правила.
Возачката дозвола ќе се чува и на мобилен телефон
Една од најголемите новини е воведувањето дигитална возачка дозвола, која ќе биде достапна преку паметен телефон.
Новата дигитална верзија ќе функционира слично како електронските банкарски картички или дигиталните лични документи и ќе овозможи побрза и полесна проверка на идентитетот и возачките податоци.
Од Европскиот парламент велат дека ова особено ќе им одговара на помладите генерации кои сè повеќе користат дигитални услуги во секојдневниот живот. И покрај тоа, граѓаните и понатаму ќе имаат можност да побараат класична пластична возачка дозвола.
Според плановите, дигиталната возачка дозвола треба целосно да биде достапна до 2030 година.
Големи промени и за професионалните возачи
Новите правила носат и олеснувања за возачите на камп-возила. Лицата со Б категорија во иднина ќе можат да управуваат возила тешки до 4,25 тони, што е значително повеќе од досегашните ограничувања. За тоа, сепак, ќе биде потребна дополнителна обука или полагање посебен испит.
Европската Унија паралелно се обидува да го реши и недостигот на работници во транспортниот сектор, па затоа се намалува старосната граница за професионалните возачи.
Така, младите ќе можат да станат возачи на камиони уште на 18 години, наместо досегашните 21, додека за автобусите границата се спушта од 24 на 21 година. Се очекува ова да помогне за поголемо вработување во логистиката и транспортот.
Построги правила за младите возачи
Сите нови возачи ќе мора задолжително да поминат пробен период од најмалку две години. Во тој период ќе важат построги правила и поголема контрола со цел да се намали бројот на сообраќајни несреќи кај неискусните возачи.
Дополнително, 17-годишниците ќе можат да возат со придружба во сите земји-членки на Европската Унија, што треба да им овозможи постепено стекнување искуство во побезбедни услови.
Пред полагањето за возачка дозвола ќе биде задолжителен медицински преглед или пополнување формулар за самооценување на здравствената состојба.
Од друга страна, предлогот за задолжителни редовни медицински проверки за постарите возачи не доби поддршка од сите држави. Поради противење на дел од членките, меѓу кои и Германија, оваа мерка засега нема да биде задолжителна.
Според новите правила, возачките дозволи ќе важат 15 години, а по истекот на тој период секоја држава самостојно ќе одлучува дали ќе бара дополнителен медицински преглед.
Кога започнува примената на новите правила?
Иако политичкиот договор веќе е постигнат, земјите-членки ќе имаат рок од три години за да ги усогласат своите закони со европските правила, по што ќе следи уште една година транзициски период.
Првите промени за професионалните возачи се очекува да стапат на сила до 2028 година, додека дигиталните возачки дозволи целосно треба да профункционираат до 2030 година.
Европските институции оценуваат дека оваа реформа ќе донесе побезбедни патишта, подобра контрола врз прекршителите и многу поедноставни административни процедури за возачите низ цела Европа.
