Додека Иран се наоѓа во пламен на војна со САД и Израел, светот си го поставува истото прашање што го мачи и самиот Техеран: Кој навистина ги влече конците? Официјално, државата има нов лидер, но во реалноста, моќта е распарчена меѓу воени генерали, повредени лидери и прагматични политичари.
Откако неговиот татко, Али Хамнеи, беше убиен на првиот ден од војната (28 февруари), Моџтаба Хамнеи ја презеде функцијата Врховен лидер. Но, постои огромен проблем – тој оттогаш не е виден во јавноста.
- Шпекулации за повреди: Извори на „Њујорк Тајмс“ тврдат дека Моџтаба претрпел тешки повреди на лицето во првичните напади, што го оневозможува неговото зборување.
- Вакуум во моќта: Во систем каде авторитетот се докажува со говори и присуство, неговото отсуство создава опасен вакуум. Иран се обидува да прикаже единство преку СМС пораки до граѓаните, но Трамп веќе го нарече раководството „фрактурирано“.
Иако министерот Абас Арагчи и претседателот Пезешкијан се обидуваат да преговараат со САД, нивниот збор тежи многу малку. Хаосот стана очигледен кога Арагчи прво изјави дека Ормускиот теснец е отворен, за само неколку часа подоцна експресно да се повлече. Ова покажа дека дипломатите немаат контрола врз воените одлуки.
Додека политичарите зборуваат, Револуционерната гарда (ИРГЦ) под водство на Ахмад Вахиди дејствува. Тие го контролираат Ормускиот теснец – најмоќното иранско оружје – и не бараат дозвола од владата за своите напади. Во овој момент, воената автономија е на врвот, а политичката арбитража речиси не постои.
Во оваа магла на војната, претседателот на парламентот Мохамед Багер Галибаф почна да се наметнува како највидлива фигура. Тој е поранешен генерал кој сега зборува за прагматизам, но неговата позиција е несигурна меѓу тврдокорните струи кои секој преговор го гледаат како знак на слабост.
Иранскиот систем не е колабиран, но е дезориентиран. Исламската Република се бори да ја претвори својата воена моќ во јасна стратегија.
- Нема јасна насока: Војската напаѓа, дипломатите преговараат, а лидерот молчи.
- Ризик од ескалација: Без централна фигура која може да каже „стоп“, секоја фракција може да ја однесе земјата (и регионот) во уште подлабока катастрофа.
Иран моментално функционира како брод без капетан на разбрането море – моќен е, но никој не знае каде точно плови.
