Најавата за вклучување на Македонија и другите земји од Западен Балкан во европскиот систем „Roam like at Home“ претставува значаен чекор кон поевтина и поедноставна мобилна комуникација со земјите од Европската Унија.
Во моментов, граѓаните од Македонија и натаму плаќаат роаминг-трошоци кога патуваат во ЕУ, иако цените веќе се делумно намалени во последните години. Сепак, Европската комисија започна процес што би можел да доведе до целосно укинување на дополнителните трошоци за разговори, СМС-пораки и мобилен интернет меѓу ЕУ и Западен Балкан.
Според најавите:
- На 3 јуни амбасадорите на земјите членки на ЕУ треба да го разгледаат мандатот за почеток на преговорите.
- Потоа следуваат билатерални разговори со секоја држава одделно, меѓу нив и North Macedonia.
- Доколку процесот помине без поголеми пречки, првите конкретни ефекти би можеле да се почувствуваат околу 2027 година.
Ова не значи дека роамингот веднаш ќе биде укинат, туку дека започнува формален процес за усогласување со европските телекомуникациски правила.
Важно е што оваа промена не е само техничко прашање. Таа би имала директно влијание врз:
- студентите и младите што патуваат,
- луѓето кои работат со странство,
- туристите,
- превозниците и бизнисите,
- семејствата со роднини низ Европа.
Дополнително, регионот веќе има искуство со ваков модел, бидејќи од 2021 година роамингот меѓу земјите од Западен Балкан е укинат.
За целосно приклучување кон европскиот систем ќе бидат потребни:
- усогласување на регулативите,
- техничка подготовка на операторите,
- нови договори меѓу телекомуникациските компании,
- заштита на корисниците според европски стандарди.
Затоа, иако процесот е охрабрувачки, реалната примена ќе зависи од тоа колку брзо институциите и операторите ќе ги исполнат условите.
