Џиновска кафеава дамка долга дури 8.850 километри, која се протега низ Атлантскиот Океан и ги спојува Африка и Америка, е видлива дури и од вселената. Иако првите сомнежи водеа кон еколошко загадување или создавање на нова копнена маса, сателитските снимки ја открија запрепастувачката вистина. Станува збор за најголемата акумулација на морски алги во историјата, која го достигна својот апсолутен рекорд.
Што крие мистериозната кафеава дамка?
Овој природен феномен на научниците им е познат како Големиот атлантски појас на саргасум. Се работи за колосално пространство од пливачката макроалга саргасум, која се движи од западната бреговија на Африка па сè до Мексиканскиот Залив.
Според официјалните податоци од истражувачите од Универзитетот во Јужна Флорида, кои го следат овој феномен со помош на сателитски снимки од НАСА, масата на овие алги достигна неверојатни 37,5 милиони тони, со што е поставен нов историски рекорд. Појасот се забележува уште од 2011 година за време на пролетта и летото, но неговите размери драматично растат од година во година. Саргасумот нема корен, стебло ниту цвет, а на површината на водата опстојува благодарение на меурчиња исполнети со гас кои делуваат како природни пловки.
Еколошки херој на отворено море, негативец на брегот
Приказната за оваа огромна дамка има две потполно различни лица во зависност од локацијата:
- На отворено море (Корисна улога): Алгите функционираат како вистински подвижни екосистеми. Преку фотосинтеза произведуваат скапоцен кислород и служат како сигурно засолниште и хранилиште за морските желки, бројни видови риби и морски птици.
- Блиску до брегот (Еколошка катастрофа): Кога овие џиновски простирки ќе се приближат до копното, настанува алармантен проблем. Во плитките води саргасумот го блокира движењето и дишењето на морските видови, а кога ќе потоне на дното во големи количини, буквално ги гуши коралните гребени и ја уништува локалната вегетација.
Туристички кошмар и токсичен мирис на плажите
За крајбрежните региони и туристичкиот сектор, овој феномен носи огромни економски загуби. Кога тони саргасум ќе се наталожат на песокот, започнува процес на гниење при што се ослободува водород сулфид – гас препознатлив по исклучително непријатниот мирис на расипани јајца.
Покрај лошиот мирис, овој гас може да предизвика респираторни проблеми кај чувствителните лица, што автоматски ги брка туристите. Плажите ширум Карибите и источниот брег на Флорида веќе со години водат непрекината битка со овој проблем, при што локалните власти и хотелите вложуваат огромни средства за чистење.
Кои се причините за неконтролираниот раст?
Научниците лоцираа неколку главни покренувачи на ова експлозивно буење:
- Вишок хранливи материи: Интензивното користење на вештачки ѓубрива во земјоделството се измива во големите реки, пред сè во Амазон, кој ги влева во Атлантикот. Повеќе азот и фосфор во водата значат и повеќе „храна“ за алгите.
- Природни процеси: Издигнувањето на длабоките морски води богати со нутриенти дополнително го прехранува овој појас.
- Климатски фактори: Промените во системот на океанските струи и оптималните температури на површината на морето овозможуваат саргасумот да се размножува побрзо од кога било досега.
Што нè чека во иднина?
Експертите предупредуваат дека масовните акумулации на алги на плажите на Карибите и Флорида во иднина ќе бидат практично неизбежни. Сепак, модерната технологија нуди простор за превенција – сателитското следење во реално време овозможува да се предвиди точното време и место на ударот на алгите, оставајќи им време на крајбрежните служби навремено да се подготват за чистење.
